# Low-Code Genişletilmiş Referans (JSON Kolon ve Modül Sözleşmeleri)

`lowcode.instructions.md` **nasıl üretileceğini** anlatır; bu dosya **neyin ayarlanabildiğini**
tek tek listeler. Orada "bunun bir JSON kolonu var" denen her şeyin alan alan karşılığı burada
durur: ListForm/ListFormField'ın tüm JSON kolonları, grafik sözleşmesi, Visual Designer envanteri
ve zamanlanmış e-posta modülü. Son bölüm (§12) Saas, Administration ve İK (Hr) menülerindeki **hazır
gelen bütün ekranları** ve bunların yeni bir komponentte nasıl kullanılacağını listeler.

**Kullanım sırası:** `ai.instructions.md` → `lowcode.instructions.md` → **bu dosya** → `README.md`.
Bir istek geldiğinde önce ana dosyadaki karar sırasını işlet; "hangi anahtarı yazacağım?"
sorusunda buraya bak.

**Kaynak:** Buradaki her tablo `api/src/Sozsoft.Platform.Application.Contracts/ListForms/**`
(DTO), `api/src/Sozsoft.Platform.Domain/Entities/Tenant/ListForm/ListForm{,Field}.cs` (entity),
`ui/src/views/{list,form}/**` (alanın gerçekten okunup okunmadığı) ve §12 için
`configs/seeds/data/App.Menus.*.json` + `ListFormSeeder_*.cs` dosyalarından çıkarılmıştır.
Çelişki hâlinde **kod esastır**; bu dosya güncellenir.

**Ortak kurallar**

- Bütün `*Json` kolonları veritabanında **tek satır JSON string** olarak durur. Wizard seed
  dosyasının `ListForm`/`Fields` bölümleri ekranın DTO sözleşmesini taşıdığı için orada bu
  kolonlar kaçışlanmış metin değil, tipli karşılıkları (`SchedulerOptionJson` →
  `SchedulerOptionDto`) olarak yer alır; kaçışlama yalnızca `EditorOptions`, `EditorScript`,
  `LookupQuery` gibi gerçekten metin olan alanlar içindir.
- Varsayılan değeri olan bir alanı tekrar yazmak zorunda değilsin; yalnızca farklı olanı yaz.
- `Accepted Values` yazan yerlerde değer birebir eşleşmelidir (büyük/küçük harf dahil).
- **Bilinmeyen anahtar sessizce düşer — tarayıcıya hiç ulaşmaz.** `GridOptionsDto` (ekran) ve
  `ColumnFormatDto` (alan) `*Json` kolonlarının ham metnini `[JsonIgnore]` ile gizler ve istemciye
  yalnızca tipli DTO'ya (`SchedulerOptionJson` → `SchedulerOptionDto`) çözülmüş hâlini yollar.
  Dolayısıyla:
  - DTO'da olmayan bir DevExtreme seçeneğini `*Json`'a yazmak **işe yaramaz**; DTO'ya alan
    eklemek Core'dur ve yalnızca "core sisteme ekle" komutuyla yapılır (`lowcode` §0.8); eklenince
    bu dosya da güncellenir.
  - Çözme `JsonSerializer`'ın varsayılan ayarlarıyla yapılır: anahtarlar **PascalCase ve
    büyük/küçük harfe duyarlıdır**. `"visible"` yazılan yerde `"Visible"` beklenir; küçük harfli
    anahtar hata vermez, sessizce düşer. İstemcinin gördüğü camelCase hâl API çıktısıdır, seed'e
    yazılmaz.
  - Yanlış **tipte** yazılan değer (`"3"` yerine `3`, dizi yerine metin) `JsonSerializer`
    tarafında `JsonException` fırlatır ve ekranın metadata isteği tamamen düşer — sessiz
    değil, gürültülü bir hatadır. Tipleri tablodaki gibi yaz.
  - Bu kural yalnızca alan seviyesindeki `ListFormField.EditorOptions` için geçmez: orası
    ham metin olarak taşınır, tanımadığı anahtarı doğrudan editöre geçirir (§9.8).

---

## 0. Üretim yetenek envanteri — bir komponent üretirken tara

Bir ekran/komponent üretirken **her katmanı sırayla geç**. Cevabı "gerekmiyor" olan katmanı atla,
ama hiçbirini görmeden bırakma; kullanıcı "şunu da yapabilir miydik?" dediğinde cevap
"kod yazmamız gerekir" olmasın.

| # | Katman | Sorulacak soru | Nerede |
| --- | --- | --- | --- |
| 0 | **Hazır yetenek** | Bu talebin karşılığı Saas/Administration/İK menüsünde zaten var mı? | §12.6 |
| 1 | **Veri** | Tablo/view var mı, join gerekiyor mu, anahtar ve tipi ne? | `lowcode` §8 · §9.6 |
| 2 | **Ekran türü** | Liste mi, tek kayıt formu mu, serbest yerleşim mi? Kaç görünüm açılacak? | `lowcode` §0.6.1 · §9.8 · §5.4 |
| 3 | **Sütunlar** | Editör tipi, biçim, hizalama, genişlik, band, gizli/aktif | `lowcode` §4.3 · §9.7 |
| 4 | **Lookup** | Sabit liste mi, sorgu mu, servis mi? Cascade var mı? | `lowcode` §4.3.4 |
| 5 | **Varsayılanlar** | Kullanıcı/tarih/tenant/sequence/sorgu ile otomatik dolacak alanlar | `lowcode` §4.3.5 · §9.9 |
| 6 | **Alan davranışı** | Hesap, kopyalama, temizleme, koşullu kilit, uyarı, servis çağrısı | `lowcode` §5 |
| 7 | **Editör görünümü** | Maske, ondalık, tarih biçimi, arama, çoklu seçim, görsel yükleme, kamera/barkod/konum | `lowcode` §6 · §9.8 |
| 8 | **Doğrulama** | Zorunluluk, aralık, desen, karşılaştırma + sunucu tarafı kontrol | `lowcode` §4.3.6 · §4 |
| 9 | **Filtre/arama** | Filtre satırı, başlık filtresi, arama paneli, ek filtre çubuğu, grup paneli | §2.6 · `lowcode` §4.3.8 |
| 10 | **Özet** | Toplam/adet satırı, grup özetleri, pivot | §9.5 · §6 |
| 11 | **Biçimlendirme** | Koşullu satır/hücre rengi, CSS sınıfı | `lowcode` §4.3.7 |
| 12 | **Düzenleme deneyimi** | Popup/satır/hücre/batch, form grupları, kopyalama, toplu silme | §3 |
| 13 | **Aksiyonlar** | Hazır toolbar/satır butonları, URL parametreleri, not/ek/geçmiş, içe-dışa aktarma; özel butonlar: adres, diyalog, script, yetki, koşullu görünürlük (satır) ve seçime göre aktiflik (toolbar) | §5.8 · `lowcode` §4.9 |
| 14 | **Yazma mantığı** | Özel SQL, before/after kancaları, farklı servis adresi | §4 |
| 15 | **Ana-detay** | Alt form sekmeleri ve ilişki alanları | §5.2 |
| 16 | **Gösterge** | Üstte KPI kartları, grafik | §5.3 · §8 |
| 17 | **Süreç** | Onay akışı, bilgilendirme, durum alanları | `lowcode` §4.7 |
| 18 | **Otomasyon** | Zamanlanmış iş, zamanlanmış e-posta, bildirim kuralı | `lowcode` §9.10–§9.11 · §11 |
| 19 | **Çıktı** | Hazır grid raporu ya da `Raporlar` kategorisinde `DynamicReport` şablonu (kayıt alanları `{{AlanAdi}}`) | `lowcode` §9.12 |
| 20 | **Yetki** | Ekran, alan, komut ve buton yetkileri; menü görünürlüğü | §5.1 · `lowcode` §4.2 |
| 21 | **Tenant/şube/satır kısıtı** | `IsTenant`, `IsBranch`, `IsOrganizationUnit`, sorgularda kırılım, rol/kullanıcıya `ServerWhere` | `lowcode` §4.2 · §2.5 |
| 22 | **Dil** | Menü, başlık, alan, buton, mesaj metinleri EN + TR | `lowcode` §4.2 |
| 23 | **Kullanıcı tercihi** | Grid durumunun saklanması, kullanıcı/rol/dil varyantı | §2.5 · §5.7 |
| 24 | **Seed** | Üretilen her artefaktın dosyası + yalnızca DB'de yaşayan kayıtların geri getirici script'i | `lowcode` §0.2 · §9.14 |

Serbest yerleşimli bir komponent (Visual Designer) üretiyorsan 0–2 ve 13–24 aynen geçerlidir;
3–12 yerine tasarımcı envanteri (§10.1), `Form` sözleşmesi (§10.2), veri kaynağı/filtre
sözleşmesi (§10.4), bileşen prop sözleşmeleri (§10.5–§10.9), olay yükleri (§10.10) ve event
script'leri (`lowcode` §7.8) kullanılır. 20. katman (yetki) orada
iki yerdedir: düğüm başına `designerPermission` ve `Form`'un dört komut yetkisi.

Katmanların çoğunda cevap yeni bir artefakt değil, platformun **hazır bir ekranıdır**: numaratör,
bildirim, zamanlanmış iş, rapor, ayar, dil, yetki, şube, kısıt, dosya. Hepsinin envanteri §12'de —
"kod yazmamız gerekir" demeden önce §12.6'ya bak.

---

## 1. ListForm JSON kolon haritası

Bir List ekranının bütün davranışı bu kolonlardadır. "Şunu yapabilir miyiz?" sorusunun cevabı
önce bu tabloda aranır.

Aşağıdaki tablo `*Json` bloklarını listeler. Bunların **öncesinde** ekranın düz kolonları gelir
ve çoğu isteğin cevabı aslında oradadır:

| Kolon | Varsayılan | Ne yapar |
| --- | --- | --- |
| `ListFormCode` | — | Ekranın kimliği; route, metadata ve varyantlar bu koda bağlanır |
| `DataSourceCode` | `"Default"` | Hangi bağlantıdan okunacağı (`Sas_H_DataSource`) |
| `SelectCommandType` | `1` Table | `1` Table · `2` View · `3` TableValuedFunction · `4` Query · `5` StoredProcedure |
| `SelectCommand` | — | Tablo/view adı, fonksiyon çağrısı ya da sorgu metni |
| `TableName` | `SelectCommand` | Üretilen `SELECT`'te kolonların ve join'lerin önüne yazılan **alias**. Boşsa `SelectCommand` kullanılır. `4` Query'de **zorunludur**: sorgu `FROM (…) AS "{TableName}"` biçiminde türetilmiş tablo olarak sarılır ve boş bırakılırsa sorgu metni alias olur (SQL hatası). Wizard/MCP `deploy_wizard` Query ekranına `"Q"` (`WizardConsts.QuerySourceAlias`) yazar; fonksiyon çağrısında da kısa bir ad yaz |
| `KeyFieldName` · `KeyFieldDbSourceType` | — · `16` String | Anahtar kolon ve `System.Data.DbType` karşılığı. `4` Query'de ikisi de **zorunludur** (kolonlar katalogdan okunamaz); wizard/`deploy_wizard` anahtarsız Query ekranını reddeder, tip boşsa (`0`) seçilen alanlardaki karşılığından tamamlar. Ana tablo (en dıştaki `FROM`) `IsDeleted` taşıyorsa `DefaultFilter` yazılır ve sorgu `IsDeleted`'i seçmek zorundadır |
| `SelectFieldsDefaultValueJson` | — | ListForm editöründe (Veritabanı › Select) düzenlenir ama runtime **okumaz** (`DefaultValueManager` Select'te `FormFieldsDefaultValueJson`'ı kullanır). Okuma koşulu `DefaultFilter`'a token'la yazılır (`lowcode` §4.3.5) |
| `DefaultFilter` | — | Her sorgunun sonuna `AND` ile eklenen sabit `WHERE` koşulu. `DefaultValueHelper` üzerinden geçer, yani `@USERID`/`@TENANTID`/`@NOW` gibi token'lar çözülür. Soft delete'li tabloda (`IsDeletedField: true`) wizard buraya `"IsDeleted" = 'false'` yazar |
| `SortMode` | — | **Metin**: `"single"` \| `"multiple"` \| `"none"` (`PlatformConsts.GridOptions.SortMode*`; wizard `single` yazar) |
| `PageSize` | `50` (DB) | Sayfa başına kayıt; `0` = tümü. C# varsayılanı `0`, veritabanı varsayılanı `50`; boşsa grid `20` kullanır |
| `Name` · `Title` · `Description` | — | Ekran adı, başlığı, açıklaması — **dil anahtarı** yazılır |
| `IsTenant` · `IsBranch` · `IsOrganizationUnit` | `IsMultiTenant` · `false` · `false` | Otomatik kırılım filtresi; `IsTenant` ayrıca bağlantı çözümünü belirler (`lowcode` §9.3.3) |
| `SeedFilePath` · `SeedSyncInsert` · `SeedSyncUpdate` · `SeedSyncDelete` | — · `false` | Ekranın verisini `data/` altındaki dosyaya aynalar; `.json` uzantılı değer tek dosya, uzantısız değer klasör (`lowcode` §9.15) |

| Kolon | Ne yapılandırır | Bölüm |
| --- | --- | --- |
| `ColumnOptionJson` | Grid genel görünümü (kenarlık, satır rengi, kolon seçici, sabitleme) | §2.1 |
| `CommandColumnJson` | Toolbar ve satır butonları | `lowcode` §4.9 |
| `RowJson` | Satır yüksekliği ve metin kaydırma | §2.2 |
| `PagerOptionJson` | Sayfalama şeridi | §2.3 |
| `SelectionJson` | Seçim modu ve checkbox davranışı | §2.4 |
| `StateStoringJson` | Kullanıcının grid tercihlerinin saklanması | §2.5 |
| `FilterRowJson` · `HeaderFilterJson` · `FilterPanelJson` · `SearchPanelJson` · `GroupPanelJson` | Filtre/arama/gruplama panelleri | §2.6 |
| `ExtraFilterJson` | Ekran üstü ek filtre çubuğu | `lowcode` §4.3.8 |
| `EditingOptionJson` | Düzenleme modu, izinler, popup ayarları | §3.1 |
| `EditingFormJson` | Düzenleme formunun grup/sekme yerleşimi | §3.2 |
| `InsertCommand` · `UpdateCommand` · `DeleteCommand` (+ `*Before`/`*After`) | Özel SQL komutları ve kancalar | §4 |
| `*FieldsDefaultValueJson` | Otomatik doldurulan alanlar | `lowcode` §4.3.5 |
| `*ServiceAddress` | Yazma işlemini karşılayan uç | §4.3 |
| `PermissionJson` | Ekran yetkileri | §5.1 |
| `SubFormsJson` | Alt form sekmeleri | §5.2 |
| `WidgetsJson` | KPI kartları | §5.3 |
| `WorkflowJson` | Onay akışı | `lowcode` §4.7 |
| `LayoutJson` | Açık görünümler ve varsayılan | §5.4 |
| `PivotOptionJson` | Pivot görünümü | §6 |
| `TreeOptionJson` · `GanttOptionJson` · `SchedulerOptionJson` · `TodoOptionJson` | Ağaç/Gantt/Takvim/Kanban eşlemeleri | §7 |
| `SeriesJson`, `CommonJson` ve diğer 19 grafik kolonu | Chart görünümü (21 kolon; `DataSourceJson` okunmaz) | §8 |
| `ExportJson` | Grafik dışında **Grid/Pivot dışa aktarmayı da** açar: `Enabled` + `AllowExportSelectedData`; Grid yalnız `pdf`/`xlsx`, Pivot yalnız `xlsx`. Grid düğmesi ayrıca `PermissionJson.E` ister | §8.4 · §5.8 |
| `CustomJsSourcesJson` · `CustomStyleSourcesJson` | Sayfaya enjekte edilen JS/CSS | §5.5 |
| `Width` · `Height` · `FullHeight` | Ekran boyutu. `Height > 0` sabit piksel yüksekliği verir. Grid/Tree/Gantt/Scheduler'da `FullHeight` bayrağı görünümü `calc(100vh - …)` ile sayfaya yayar; **TodoBoard** bayrağa bakmaz, `Height` verilmediyse panoyu her zaman sayfanın kalan yüksekliğine yayar (kolonlar kendi içinde kayar), alt form olarak açıldığında ise içeriği kadar yer kaplar. | — |
| `ListFormType` · `IsSubForm` · `SubFormsListFormType` · `ShowNote` | Ekranın türü ve alt form davranışı | §5.6 |
| `CultureName` · `UserId` · `RoleId` | Ekranın dil varyantı (`UserId`/`RoleId` okunmaz — alan seviyesinde çalışır) | §5.7 |

---

## 2. Grid görünümü

### 2.1 `ColumnOptionJson` (`GridColumnOptionDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `ShowBorders` | `true` | Dış kenarlık |
| `ShowRowLines` | `true` | Satır çizgileri |
| `ShowColumnLines` | `false` | Kolon çizgileri |
| `RowAlternationEnabled` | `true` | Tek/çift satır renklendirme |
| `AllowColumnReordering` | `true` | Kullanıcı kolon sırasını değiştirebilir |
| `AllowColumnResizing` | `true` | Kolon genişliği değiştirilebilir |
| `ColumnResizingMode` | `"widget"` | `nextColumn` \| `widget` |
| `ColumnAutoWidth` | `false` | İçeriğe göre genişlik |
| `ColumnFixingEnabled` | `false` | Kolon sabitleme menüsü |
| `ColumnChooserEnabled` | `false` | Kolon seçici düğmesi |
| `ColumnChooserMode` | `"dragAndDrop"` | `dragAndDrop` \| `select` |
| `ColumnHidingEnabled` | `true` | Dar ekranda kolon gizleme |
| `HoverStateEnabled` | `false` | Satır üzerine gelince vurgulama |
| `FocusedRowEnabled` | `true` | Odaklı satır |
| `ShowColumnHeaders` | `true` | Başlık satırı |
| `RtlEnabled` | `false` | Sağdan sola |

### 2.2 `RowJson` (`GridRowDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `RowHeight` | `"auto"` | Satır yüksekliği (CSS) |
| `WhiteSpace` | `"normal"` | Uzun metnin kaydırılması |
| `OverflowWrap` | `"break-word"` | Kelime kırma |

### 2.3 `PagerOptionJson` (`GridPagerOptionDto`)

Adı yalnızca sayfalamayı çağrıştırsa da bu blok **kaydırma ve yükleniyor panelini** de taşır.

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Visible` | `true` | Sayfalama şeridi |
| `ShowPageSizeSelector` | `false` | Sayfa boyu seçici |
| `ShowInfo` | `false` | "Page 1 of 4 (37 items)" bilgisi — **Grid okumaz** (sabit kapalı); Tree (boşsa `true`) ve Card okur |
| `ShowNavigationButtons` | `true` | İleri/geri düğmeleri |
| `AllowedPageSizes` | `"10,20,50,100"` | **Virgüllü metin**, dizi değil |
| `InfoText` | `"Page {0} of {1} ({2} items)"` | `{0}` sayfa · `{1}` toplam sayfa · `{2}` kayıt — yalnız Tree ve Card |
| `DisplayMode` | `"adaptive"` | `adaptive` \| `compact` \| `full` |
| `ScrollingMode` | `"standard"` | `standard` \| `virtual` \| `infinite` — uzun listelerde `virtual` |
| `LoadPanelEnabled` | `"auto"` | **Metin** alanıdır: `"auto"` \| `"true"` \| `"false"`. İstemci metni boolean'a çevirir (`resolveLoadPanelEnabled`); Grid, Tree, Pivot ve Card aynı kuralı kullanır |
| `LoadPanelText` | `"Loading..."` | Yükleniyor metni |

Sayfa başına kayıt sayısı ekranın `PageSize` alanındadır; `0` = tümü. `ScrollingMode` ile
`PageSize` birlikte düşünülür: `virtual`/`infinite` seçilip `PageSize: 0` yazılırsa sayfalama
devre dışı kalır ve tüm küme tek istekte çekilir. `ScrollingMode` ve `LoadPanel*` Pivot'ta da okunur.

### 2.4 `SelectionJson` (`SelectionDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Değerler |
| --- | --- | --- |
| `Mode` | `"none"` | `single` \| `multiple` \| `none` |
| `AllowSelectAll` | `false` | |
| `SelectAllMode` | `"allPages"` | `allPages` \| `page` |
| `ShowCheckBoxesMode` | `"always"` | `always` \| `none` \| `onClick` \| `onLongTap` |

Toolbar butonları seçili satırlarla çalışır (`lowcode` §4.9); onay akışı varsa wizard `single` yazar.
Tree yalnız `Mode`'u okur (`recursive` `TreeOptionJson.RecursiveSelection`'dan gelir); `AllowSelectAll`,
`SelectAllMode`, `ShowCheckBoxesMode` Grid ve Card'da çalışır, `AllowSelectAll` Pivot'un başlık filtresinde
"tümünü seç"i de açar. `SubFormsListFormType: "List"` ekranında alt form sekmeleri seçili satırla
beslendiği için `Mode` `single`/`multiple` olmalıdır (§5.6).

### 2.5 `StateStoringJson` (`StateStoringDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Enabled` | `true` | Toolbar'daki **Grid durumunu kaydet / sıfırla** menüsünü açar. Kayıt **elle** yapılır (Grid/Tree/Pivot'ta otomatik kayıt kapalı); kayıtlı durum `Enabled`'dan bağımsız her açılışta yüklenir. Pivot'un kaydet/sıfırla düğmeleri her zaman görünür |
| `Type` | `"custom"` | **Okunmaz** — durum her zaman sunucuya (`ListFormCustomization`) yazılır; editör de yalnız `custom` sunar |
| `StorageKey` | — | Anahtar; boşsa sunucu `listFormGridStorage-{ListFormCode}` üretir |
| `SavingTimeout` | `5000` | Yalnız **TodoBoard**'da otomatik kayıt bekleme süresi — **`[Range(1500, 5000)]`**, dışına çıkan değer doğrulamada reddedilir |

Durum sunucuda `ListFormCustomization` kaydı olarak (`ListFormCustomizationTypeEnum.GridState = 2`)
saklanır, başka tarayıcıdan girildiğinde de korunur. Kayıt **kullanıcı > rol > genel** önceliğiyle
çözülür: `UserId`/`RoleId` boş `GridState` herkese, `RoleId` dolu olan o role varsayılan düzen verir —
`UserUiFilter` (paylaşılan kayıtlı filtre) için de aynısı geçerlidir. Seçili görünüm (grid/card/…) ve
Card'ın kart başına kolon sayısı ise sunucuda değil **tarayıcının localStorage**'ındadır.
Aynı `GridState` kaydı görünüm başına ayrı `FilterName` taşır: `list-`, `tree-`, `pivot-`, `todo-`,
`gantt-` ve form sayfası için `form-{StorageKey}` (`useListFormStateStoring`). Form sayfasının state'i
kullanıcının **alan sırasıdır** (`{"fieldOrder": {"Alan": 1, …}}`, grup içi sıra): araç çubuğundaki
**Form Düzeni** paneli (`FormFieldOrderPanel`) alanları sürükleyerek sıralar, form her taşımada canlı
değişir, Kaydet state'e yazar, Sıfırla son kayda, Fabrika Ayarlarına Dön `EditOrderNo` sırasına döner
(state boşaltılır). `EditOrderNo` ve alanın grubu değişmez; panel yalnızca `Enabled` açıkken görünür.
Aynı tablonun diğer türleri: `UserUiFilter = 1` (kaydedilmiş filtre, §2.6), `ServerJoin = 3` ve
`ServerWhere = 4` — `UserId`/`RoleId` boşsa herkese, doluysa o rol/kullanıcıya sunucu tarafında
eklenen join ve `WHERE` parçası (`SelectQueryManager`; `ServerWhere` token'ları `DefaultValueHelper`
ile çözülür). **Satır bazlı veri kısıtının** kod yazmadan kurulduğu yer burasıdır; ListForm
editörünün **Kişiselleştirme** sekmesinden yazılır.

**İstemci filtresi sözleşmesi** (`list-form-select/select` `filter` parametresi; grid, rapor, widget ve MCP
`query_list` aynı yoldan geçer): yalnızca DevExtreme filtre dizisi kabul edilir — `["Alan","op",değer]`,
`["Alan",değer]`, `[koşul,"and"|"or",koşul]`, `["!",koşul]`, iç içe gruplar. Alan ekranın alanı ya da anahtar
alan olmalıdır (değilse koşul `1 = 1` olur), operatör `= <> < <= > >= contains notcontains startswith
endswith` dışındaysa ve JSON bozuksa istek reddedilir; değer her zaman parametredir. Filtre tek grup
olarak paranteze alınır, ardından kiracı/şube/OU koşulları `AND` ile eklenir. Toplam/grup alanları da
ekranın alanlarından, toplam türü `sum avg min max count`'tan seçilir. "Tüm kayıtları sil"
(`createDeleteQuery`) ekranın silme yetkisini ve `AllowAllDeleting`'i birlikte ister.

### 2.6 Filtre, arama ve gruplama panelleri

**`FilterRowJson`** (`GridFilterRowDto`): `Visible` (`false`), `ApplyFilter` (`auto` \| `onClick`),
`AllowUserUiFilterSave` (varsayılan `true` — kullanıcı kendi filtresini kaydedebilir;
kayıt `ListFormCustomizationTypeEnum.UserUiFilter = 1` olarak tutulur). `AllowUserUiFilterSave` aynı zamanda
toolbar'daki **Rapor › Liste** düğmesini ve kayıtlı filtre seçim kutusunu açar; `ApplyFilter: onClick`
filtre satırına **Filtre uygula** düğmesi ekler. Filtre uygulanınca başlık paneli renkli kenarlık alır
(kayıtlı durum varsa farklı renk).

**`HeaderFilterJson`** (`GridHeaderFilterDto`): `Visible` (`false`), `AllowSearch` (`false`),
`Height` (`325`), `Width` (`252`), `SearchTimeout` (`500`). Grid, Tree ve Gantt yalnız `Visible`'ı okur
(arama kolon bazında `ColumnHeaderJson.AllowSearch`'tedir); diğer dört anahtar yalnız Card ve Pivot'ta çalışır.

**`FilterPanelJson`** (`FilterPanelDto`): `Visible` (`false`), `FilterEnabled` (`false`),
`Texts.ClearFilter` (`"Clear"`) / `Texts.CreateFilter` (`"Create Filter"`) /
`Texts.FilterEnabledHint` (`"Enable the filter"`), `CustomizeText`. Grid ve Tree yalnız `Visible`'ı okur;
`Texts` yalnız Card'da çalışır; `FilterEnabled` ve `CustomizeText` **hiçbir görünümde okunmaz**.

**`SearchPanelJson`** (`SearchPanelDto`): `Visible` (`false`), `Width` (`160`).

**`GroupPanelJson`** (`GroupPanelDto`): `Visible` (`false`), `AutoExpandAll` (`false`).
`AutoExpandAll: true` **fazladan bir sorgu daha** çalıştırır.

---

## 3. Düzenleme

### 3.1 `EditingOptionJson` (`GridEditingDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Mode` | `"popup"` | `batch` \| `cell` \| `row` \| `form` \| `popup` |
| `RefreshMode` | `"full"` | `full` \| `reshape` \| `repaint` |
| `AllowAdding` / `AllowUpdating` / `AllowDeleting` | `false` | Aksiyon izinleri (yetki ayrıca `PermissionJson`: Ekle `C`, Düzenle `U`, Sil `D`). `AllowDeleting` + `D` toolbar'a **Seçilileri sil** düğmesi de ekler (2+ satır seçiliyken görünür). `Mode: batch` + `AllowUpdating` + `U` toolbar'a Kaydet/Geri al getirir |
| `AllowAllDeleting` | `false` | **Tümünü sil (filtreli)** düğmesi: filtredeki bütün kayıtları, önce sayıyı gösterip onayla siler; `AllowDeleting` + `D` de gerekir |
| `AllowDuplicate` | `false` | Satırda **Kopyala**: onay sorar, `list-form-data/duplicate` (`InsertCommand` + kancalar + `InsertFieldsDefaultValueJson`). Düğme **`C`** (Create) yetkisi ister |
| `AllowDetail` | `false` | Satırda Detay düğmesi — `/admin/form/{kod}/{id}` yeni sekmede; **`U`** yetkisi ister (`R` değil) |
| `OpenDetailAfterInsert` | `false` | Popup'tan eklenen kayıt kaydedilince aynı sekmede kaydın form sayfasına (`/admin/form/{ListFormCode}/{Id}`) geçilir. Grid, Tree, Card ve Scheduler'da çalışır; anahtar insert yanıtından alınır, dönmezse geçilmez. Wizard cevabında da aynı adla vardır (`ListFormWizardDto.OpenDetailAfterInsert`); ne zaman açılacağı `lowcode` §4.2 Davranış tablosunda |
| `ConfirmDelete` | `true` | Silme onayı |
| `UseIcons` | `false` | Aksiyonlar ikon olarak |
| `NewRowPosition` | `"viewportTop"` | `first` \| `last` \| `pageTop` \| `pageBottom` \| `viewportTop` \| `viewportBottom` |
| `StartEditAction` | `"click"` | `click` \| `dblClick` |
| `SelectTextOnEditStart` | `false` | Düzenlemeye girince metni seç |
| `EditColumnName` | — | **Ölü ayar** — editörde var ama komut sütununa başlık verilmez |
| `SendOnlyChangedFormValuesUpdate` | `false` | Update'te yalnızca değişen alanları gönder |
| `AddPageUrl` | — | Yeni kayıt popup yerine bu adreste açılır (`window.open`; PWA'da aynı sekme) |
| `AddDialogName` | — | Yeni kayıt kayıtlı bir diyalogda açılır (`CommandColumnDto.DialogName` ile aynı liste). `AddPageUrl` ile birlikte verilirse **diyalog önceliklidir**; diyalog kapanınca liste yenilenir |
| `AddDialogParameters` | — | `AddDialogName` diyaloguna geçilen sabit parametreler. Tipi **string**'dir: nesne değil, JSON metni yazılır (`"{\"id\":\"\"}"`); istemci `safeJsonParse` ile açar, bozuksa `{}` geçer. Toolbar'da satır bağlamı olmadığı için `@Kolon` token'i kullanılmaz |
| `Popup` | — | Aşağıdaki alt nesne |

`Popup` (`GridEditingPopupDto`): `Title`, `ShowTitle` (`true`), `Width` (`700`), `Height` (`500`),
`FullScreen` (`false`), `HideOnOutsideClick` (`true`), `ResizeEnabled` (`true`),
`DragEnabled` (`true`), `RestorePosition` (`true`),
`Position` (`center` \| `top` \| `bottom` \| `left` \| `right`).

- `Title` dil anahtarıdır (`::` eklenip çevrilir; önüne ✚/🖊️ konur).
- `Height` sabit yükseklik değil **azami yüksekliktir** (`maxHeight`; boşsa `90vh`), popup içeriğe göre büyür.
- Mobilde (`<768px`, `pointer:coarse` ya da `hover:none`) popup tam genişlik/tam ekran açılır, form tek
  kolona iner; tam ekran aç/kapa düğmesi her zaman vardır.
- `DragEnabled`, `RestorePosition`, `Position` çalışır ama ListForm editöründe alanı yoktur — seed ile yazılır.

### 3.2 `EditingFormJson` (`EditingFormDto[]`)

Düzenleme formundaki grupların listesi. Alanların hangi gruba düştüğü `ListFormField` üzerindeki
`EditGroupOrderNo` / `EditOrderNo` ile belirlenir.

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Order` | `1` | Grubun sırası (`EditGroupOrderNo` ile eşleşir) |
| `ItemType` | `"group"` | `group` (kullanılan) \| `tabbed` \| `simple` \| `empty` \| `button` — bütün `tabbed` gruplar ilk `tabbed` grubun yerinde tek sekme şeridi olur (liste popup'ı ve form sayfası aynı) |
| `Caption` | — | Grup başlığı (dil anahtarı) |
| `ColCount` | `2` | Grup içi kolon sayısı |
| `ColSpan` | `2` | Grubun formda kapladığı kolon |

Wizard bu listeyi `Groups` bloğundan üretir; anahtar alan ve `IncludeInEditingForm: false`
olanlar dışarıda kalır.

---

## 4. Yazma komutları ve kancalar

### 4.1 Komutlar

| Kolon | Ne zaman |
| --- | --- |
| `InsertCommand` / `UpdateCommand` / `DeleteCommand` | Boşsa platform komutu kendi üretir; doluysa **bu SQL** çalışır |
| `InsertBeforeCommand` / `InsertAfterCommand` | Insert'ten önce/sonra |
| `UpdateBeforeCommand` / `UpdateAfterCommand` | Update'ten önce/sonra |
| `DeleteBeforeCommand` / `DeleteAfterCommand` | Delete'ten önce/sonra |

**Kancalar, kod yazmadan iş mantığı çalıştırmanın yeridir**: stok düşme, hareket kaydı, durum
güncelleme, log, bildirim kuyruğuna satır ekleme. Karmaşıklaşınca gövdeyi bir stored procedure'e
taşı ve kancadan onu çağır (`EXEC Wms_S_AfterOrderInsert @Id, @LastModifierId`).

- Kancalar ana komutla **aynı parametre sözlüğünü** kullanır.
- Insert'in ana komutu `ExecuteScalar` ile çalışır (SQL Server `OUTPUT Inserted.{Key}`, PG `RETURNING`);
  özel `InsertCommand` anahtarı döndürmezse istemci yeni kaydın anahtarını alamaz (detaya gitme, alt form).
- Otomatik Update'te istekte `TenantId` varsa `WHERE`'e `AND TenantId` eklenir; otomatik Delete'te
  **bütün parametreler** `WHERE` koşuludur.
- **Kopyala** (`list-form-data/duplicate`) `InsertCommand` + Insert kancaları + `InsertFieldsDefaultValueJson`
  ile çalışır.
- Yazmadan sonra ekranın seed senkronu çalışır (`SeedSync*`, `lowcode` §9.15).

### 4.2 Komut içinde kullanılabilen anahtarlar

Yazma komutlarında ve kancalarında **metin değiştirme yoktur** (`DefaultValueHelper` çalışmaz); yalnızca
Dapper parametreleri bağlanır:

| Parametre | Kaynağı |
| --- | --- |
| `@{FieldName}` | İstekte gelen alan — Insert/Update'te yalnızca alan seviyesinde `C`/`U` yetkisi olanlar (Delete'te yetki süzgeci yok) |
| `@{FieldName}` | `*FieldsDefaultValueJson` öğesi — adı token değil **alan adıdır**: `@CreatorId`, `@CreationTime` (`@USERID` değil) |
| `@TenantId` | `IsTenant` açıksa |
| `@{KeyFieldName}` | Yalnızca **otomatik üretilen** Update/Delete'te eklenir. Özel `UpdateCommand`/`DeleteCommand`'da anahtar parametresi gelmez; wizard bunu `DeleteFieldsDefaultValueJson`'a `{FieldName:"Id", Value:"@ID", CustomValueType:2}` yazarak çözer (`DefaultDeleteCommand` → `… WHERE "Id" IN @Id`) |

Bu yüzden `@USERID`, `@USERNAME`, `@ROLES`, `@ID` komut metninde **çalışmaz** ("Must declare scalar
variable"); kullanıcıya/zamana bağlı değer gerekiyorsa önce ilgili `*FieldsDefaultValueJson`'a alan adıyla
yazılır (`{FieldName:"LastModifierId", Value:"@USERID", CustomValueType:2}`), komutta `@LastModifierId`
kullanılır (`lowcode` §4.3.5). **String birleştirme ile sorgu kurma.**

**Metin değiştirmenin çalıştığı yerler** (`DefaultValueHelper.GetDefaultValue`; `@USERID`, `@USERNAME`,
`@ROLES`, `@DATE`, `@NOW`, `@DAY`, `@MONTH`, `@YEAR`, `@TENANTID`): `SelectCommand`, `DefaultFilter`,
kullanıcı `ServerWhere` özelleştirmesi, widget `SqlQuery`, `LookupQuery`, `DbQuery` varsayılanının
`SqlQuery`'si, Custom Endpoint parametre varsayılanları, rapor lookup'ları. Host bağlamında
`= '@TENANTID'` → `IS NULL`, yalın `@TENANTID` → `NULL` olur; `@ROLES` `','` ile birleşir
(`IN ('@ROLES')` kalıbı). `@ID`, `@NEWID`, `@SELECTED_IDS`, `@AUTONUMBER` metinde çözülmez;
`@BRANCHID`/`@LANG` diye token yoktur. Çalışmadığı yerler: yazma komutları ve kancaları, `ServerJoin`
özelleştirmesi, `ExtraFilterJson` (istemci filtresi olarak parametreleşir), grafik özet sorgusu.

**Örtük filtreler** (token değil, sorguya kendiliğinden eklenir): `IsTenant` → `TenantId = '{id}'`/`IS NULL`;
`IsBranch` → `BranchId IN (kullanıcının şubeleri)` — kullanıcının şubesi yoksa hiç satır gelmez;
`IsOrganizationUnit` → `OrganizationUnitId IN (birim + alt birimler)`; `ApprovalIsFilterUserName` →
onaycı filtresi. Widget SQL'i bu filtrelerden **geçmez** (kiracı koşulunu kendisi yazar). Yazma tarafında
şube/birim ataması yoktur — `BranchId` varsayılanla ya da formdan gelir.

**Kullanıcının şubeleri ve şubedeki varsayılan depo/konum:** kullanıcı–şube ataması `Sas_T_BranchUsers`'tadır ve
Kullanıcılar › detay › Yetkiler › Şube Yönetimi'nden yapılır. Atanan her şubede kullanıcının **varsayılan deposu**
(`DefaultWarehouseId`, şubenin aktif deposu) ve **varsayılan konumu** (`DefaultLocationId`, o deponun aktif iç konumu)
seçilir; şubenin deposu, deponun iç konumu varsa ikisi zorunludur (ekran ve `PlatformIdentityAppService.UpdatePermissionAsync`).
Seçenekleri Envanter'in `Inv_T_Warehouse`/`Inv_T_Location` tablolarından servis okur; modül yoksa seçenek boş kalır.
Bir ekranda "şube seçilince kullanıcının varsayılan deposu/konumu gelsin" için: `IsBranch: true`, şube lookup'ı
`Sas_T_BranchUsers` ile `UserId = '@USERID'` üzerinden süzülüp `DefaultWarehouseId`/`DefaultLocationId` kolonlarını
döndürür, şube alanının `EditorScript`'i `copy("DefaultWarehouseId", "WarehouseId")` (+ konum) ile yazar; yeni kaydın
şube/depo/konum varsayılanı `DbQuery` ile aynı tablodan okunur. Örnek: `App.Prc.MyMaterialRequest`,
`App.Prc.PurchaseRfq`, `App.Prc.PurchaseOrder`.

### 4.3 `*ServiceAddress`

`InsertServiceAddress` / `UpdateServiceAddress` / `DeleteServiceAddress` varsayılan olarak
`list-form-data/insert|update|delete` uçlarıdır. Yazma işini bir Custom Endpoint ya da Dynamic
Service'e devretmek istiyorsan bu alanı o ucun adresiyle değiştirirsin — ekranın geri kalanı
(form, doğrulama, yetki) aynı kalır.

- Çağrı **her zaman POST**'tur ve adres `'/api/app/' + adres` olarak kurulur (baştaki `/` silinir);
  `http…` ile başlayan mutlak adres de önek alır ve çalışmaz — dış servis bir Custom Endpoint / Dynamic
  Service arkasına konur.
- Gövdeler: insert `{data, listFormCode}` · update `{keys:[key], data, listFormCode}` (yalnızca değişen
  alanlar) · delete `{keys:[key], listFormCode}`.
- **Adres boşsa işlem sessizce yapılmaz**; TodoBoard ekle/güncelle/sil düğmeleri kapanır,
  `UpdateServiceAddress` boşsa iş akışı toolbar'ı tamamen gizlenir. Salt okunur ekran için adresleri
  boşaltmak yerine `EditingOptionJson`'daki izin bayraklarını kapat.
- Yetki ucun kendisinde (Create/Update/Delete) denetlenir; bağlantı `DataSourceManager.GetDataSourceAsync(IsTenant,
  DataSourceCode)` ile çözülür (`DataSourceType` `1` Mssql · `2` Postgresql).

**Çok değerli alanlar bu iki yolda farklı davranır.** Varsayılan uçta payload bir sözlüktür
(`data: {...}`) ve `dxTagBox` dizisini `QueryHelper.GetFormattedValue` `|` ile birleştirir.
Tipli bir DTO alan uçta (`list-form-dynamic-api/...` gibi) böyle bir adım yoktur: dizi `string`
property'ye bağlanamaz ve istek `400` ile düşer. Çözüm, DTO alanına
`[JsonConverter(typeof(MultiValueStringJsonConverter))]` eklemektir — `Modules` alanında
uygulanmış örneği `CreateUpdateTenantInput` / `CreateTenantFromOrderInput` taşır. Yalnızca
**girdi** DTO'larına eklenir; okuma DTO'larında (`SettingDefinitionDto.Providers`,
`PlatformPermissionGrantInfoDto.Modules`) karşılığı yoktur çünkü o ekranlar varsayılan SQL
yolundan kaydeder.

---

## 5. Ekran seviyesindeki diğer bloklar

### 5.1 `PermissionJson` (`PermissionCrudDto`)

Tek harfli anahtarlar: `R` (read), `C` (create), `U` (update), `D` (delete), `E` (export),
`I` (import), `N` (note). Değerler **yetki adıdır**, boolean değil:

```json
{ "R": "App.Mrp.Orders", "C": "App.Mrp.Orders.Create", "U": "App.Mrp.Orders.Update",
  "D": "App.Mrp.Orders.Delete", "E": "App.Mrp.Orders.Export", "I": "App.Mrp.Orders.Import",
  "N": "App.Mrp.Orders.Note" }
```

Alan seviyesindeki karşılığı `ListFormField.PermissionJson`'dır ve **şeması farklıdır**
(`ListFormFieldPermissionDto`) — ekran seviyesindeki yedi harfli sözleşmeyi buraya kopyalama:

| Anahtar | Tip | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Deny` | bool | `true` ise alan **hiç dönmez**; diğer anahtarlara bakılmaz |
| `C` · `R` · `U` | string | Yaratma / okuma / güncelleme yetkisinin **adı**. Boşsa ekranın kendi Create/Read/Update yetkisi kullanılır |
| `E` | bool | Alan dışa aktarımda yer alsın mı — **yazılmazsa `false`**: `PermissionJson`'ı olmayan alan dışa aktarılmaz |
| `I` | bool | Yalnızca istemcide: içe aktarma şablonunun kolonlarını seçer; sunucu yok sayar |

```json
{ "C": "App.Mrp.Orders.Create", "R": "App.Mrp.Orders", "U": "App.Mrp.Orders.Update",
  "E": true, "I": true, "Deny": false }
```

`ListFormField` üzerindeki `CanRead` / `CanCreate` / `CanUpdate` / `CanExport` kolonları
**veritabanında yoktur** (`[NotMapped]`); `ListFormFieldManager.SetPermissionsAsync` bu
JSON'u oturumdaki yetkilerle karşılaştırarak istek başına hesaplar. Üçü de `false` çıkan alan
metadata'dan tamamen düşer — yani okuma yetkisi olmayan bir kolon sorguya bile girmez.
`C`/`U` yetkisi olmayan alan sunucuda insert/update verisinden atılır ve formda **salt okunur**
görünür. Wizard varsayılan olarak `DefaultFieldPermissionJson(permissionName)` üretir.

### 5.2 `SubFormsJson` (`SubFormDto[]`)

| Anahtar | Anlam |
| --- | --- |
| `TabType` | Sekmenin görünümü — `ListFormTabTypeEnum`: `List` \| `Card` \| `Tree` \| `Gantt` \| `Scheduler` \| `Todo` \| `Form` \| `Chart` \| `Pivot`. `Form` ana kayda bağlı **tek** kaydı gösterir: kayıt yokken "Yeni" düğmesi (hedef ekranda `AllowAdding` açıksa), kayıt varken yalnızca düzenleme; ikinci kayıt açılmaz |
| `TabTitle` | Dil anahtarı |
| `Code` | Hedef `ListFormCode` |
| `IsRefresh` | `true` ise alt sekmede satır eklenip/değiştirilip/silindiğinde **ana form kaydı** yeniden çekilir (ana kayıt değişince alt sekme zaten her zaman yenilenir) — alt satırlardan hesaplanan başlık toplamı için açılır. MCP `deploy_wizard` yeni alt form bağlantısını `false` yazar; var olan bağlantıda önceki değer korunur |
| `Relation[]` | `ParentFieldName` → `ChildFieldName` + `DbType` (`System.Data.DbType`, **sayı**). İstemci yalnızca değeri dolu **ilk** satırı kullanır — bileşik anahtar desteklenmez |

Alt formun kendisi de bir ListForm'dur: `IsSubForm = true` olmalı ve genellikle `CreateMenu:
false` ile menüsüz üretilir (`lowcode` §4.2). `TabType` hedefin `LayoutJson` bayrağına bakmaz (Grid/Card/
Pivot bayrak kapalı olsa da çizilir); Tree/Gantt/Scheduler/Todo hedefte ilgili `*Expr` alanlarını ister.

- **`Form` sekmesi** kaydı ilişkiyle (`ChildFieldName = ana alanın değeri`) yükler; düzenlemede anahtar
  yüklenen kayıttan okunur. Yeni kayıtta ilişki alanı ana kaydın değeriyle dolu ve kilitli açılır.
- **`Chart` sekmesi** ana ekranın grafik tanımını kullanır ve ilişkiyle süzülmez.
- Form sayfasında alt formlar görüntüle/düzenle modunda çizilir, yeni kayıtta çizilmez. Adres
  `#{AltFormKodu}` ile açılırsa o sekme seçilir; sekme değişince hash yazılır.

### 5.3 `WidgetsJson` (`WidgetEditDto[]`)

Ekranın üstündeki KPI şeridi. **Sözleşmesi sezgisel değildir, dikkatle oku:**

| Anahtar | Ne yazılır |
| --- | --- |
| `SqlQuery` | Kartları besleyen sorgu. **Zorunludur** — boş olan widget hiç çizilmez |
| `Title` · `SubTitle` · `Value` · `Color` · `Icon` · `OnClick` | **Sorgu sonucundaki kolon adları** — sabit metin değil. `OnClick` kolonunun **değeri JS olarak `eval` edilir** (adres değil): `'window.open(''/admin/list/X'')' AS Tikla`. Sunucu her satırda bu adlı kolonu okur; kolon yoksa boş string döner. `Title`/`SubTitle` kolonunun **değeri** ekranda dil anahtarı olarak çözülür (`WidgetGroup`, `::` öneki eklenerek); karşılığı olmayan metin aynen basılır, bu yüzden sorguya dil anahtarı yazılır |
| `ColSpan` · `ColGap` · `ClassName` | Şeritteki yerleşim (widget başına, karta değil): `ColSpan` 12 kolonluk ızgarada kart genişliği (mobilde 6'ya zorlanır), `ColGap` Tailwind `gap-{ColGap}` eki (`3` önerilir; `16` = 4rem) |
| `ValueClassName` | Değerin CSS sınıfı, varsayılan `text-3xl` |
| `IsActive` | **Varsayılanı `false`'tur** — yazılmazsa sorgu hiç çalışmaz ve şerit boş kalır; her widget'a `true` yaz |

**Bir widget, sorgunun döndürdüğü her satır için bir kart çizer.** Yani tek bir widget kaydıyla
"Bekleyen / Onaylı / Reddedilen" üçlüsü tek sorgudan üretilebilir:

```sql
SELECT 'Bekleyen' AS Baslik, COUNT(*) AS Deger, 'amber' AS Renk, 'FaClock' AS Ikon
FROM Mrp_T_Order WHERE Status = 1
UNION ALL
SELECT 'Onaylı', COUNT(*), 'green', 'FaCheck' FROM Mrp_T_Order WHERE Status = 2
```

```json
{ "Title": "Baslik", "Value": "Deger", "Color": "Renk", "Icon": "Ikon", "ColSpan": 4, "IsActive": true }
```

Sorgu ekranın bağlantısında (`IsTenant` + `DataSourceCode` ile çözülen, `lowcode` §9.3.3),
**olduğu gibi** çalıştırılır:

- Ekranın otomatik tenant/şube/OU filtresi **uygulanmaz**; kırılım sorguya yazılır.
- Sorgu `DefaultFilter` ile aynı token çözümünden geçer (`DefaultValueHelper.GetDefaultValue`):
  `@USERID`, `@USERNAME`, `@DATE`, `@NOW` ve `@TENANTID` metin olarak yerine konur.
  Kiracı tablosunda (`IsTenant: true`) her karta `"TenantId" = '@TENANTID'` yaz; host'ta bu
  `"TenantId" IS NULL`'a döner, yani kartlar liste ekranıyla aynı kümeyi sayar. Yazılmazsa ortak
  veritabanında kartlar bütün kiracıların toplamını gösterir.
- `IsDeleted` koşulu widget sorgusuna yazılmaz (platform varsayılanı).
- Wizard / MCP ile üretilen List ekranı sorulmadan en az 3 kartla gelir; kart seçimi, istisnalar
  ve metin/renk kuralı: `lowcode` §4.6.1.
- Seeder'da şerit `DefaultWidgetsJson(tablo, listFormName, tenant, params WidgetCard[])` ile
  kurulur (`ListFormSeeder_DefaultJsons`): kart başına `Title` (dil anahtarı), renk, ikon, ek koşul
  ve isteğe bağlı `Value` ifadesi; alt başlık ekranın adıdır, değer tip çakışmasın diye metne
  çevrilir. Gruplamalı sorgu için `DefaultWidgetsJson(sql, kartSayısı)`. Genel kart başlıkları
  `App.Widget.*` dil anahtarlarındadır.
- Kartlar GridDto ile gelir; Grid, Tree, Card, Gantt ve Scheduler görünümünde Yenile düğmesi ve
  satır ekleme/güncelleme/silme kartları yeniden çeker (`useListFormWidgets`). Yalnızca widget
  listesi değişir, GridDto değiştirilmez — görünüm durumu (sayfa, seçim) korunur. Kart sorgusu
  ekranın filtresine bağlı olmadığı için filtre değişikliği kartları yenilemez. Pivot'ta şerit çizilir
  ama yenilenmez.
- Kart sorgusu alt form sekmesinde `Relation` ile süzülmez; bu yüzden alt form olarak üretilen
  ekrana widget yazılmaz (menüsüz ya da menülü). Menüsüz (`CreateMenu: false`) wizard'ın `Widgets`'ı
  deploy'da ayrıca düşürülür; ekran alt form olarak (`SubForms` sekmesi, `isSubForm`) açıldığında
  şerit çizilmez ve yenilenmez.

### 5.4 `LayoutJson` (`LayoutDto`)

| Anahtar | Varsayılan |
| --- | --- |
| `Grid` · `Card` · `Pivot` · `Chart` | `true` |
| `Tree` · `Gantt` · `Scheduler` · `Todo` | `false` |
| `DefaultLayout` | `"grid"` |

Wizard'daki görünüm bayraklarının karşılığıdır. Varsayılan **dörtlüdür**: `Grid`, `Card`, `Pivot`,
`Chart` her liste ekranında açık gelir; üretilen ekranda bunlardan biri yalnızca istek onu açıkça
dışarıda bıraktığında kapatılır (`lowcode` §9.8). Aynı varsayılan üç yerde tutulur ve birlikte
değişir: UI wizard başlangıç değerleri (`Wizard.tsx`), `ListFormWizardDto` ve `LayoutDto`
(+ `WizardConsts.DefaultLayoutJson`). Tree/Gantt/Scheduler/Todo zorunlu `*Expr` alanı ister
(§7); bayrak açık olsa bile alanlar boşsa istemci görünümü göstermez (`List.tsx` `isLayoutValid`)
ve seeder o görünümün JSON'unu yazmaz. `DefaultLayout`, `true` olan bir görünümü göstermelidir.

- **`Grid` bayrağı ölüdür**: Grid düğmesi her zaman çizilir, kapatılamaz.
- `Card` bayrağı yalnız düğmeyi gizler; `DefaultLayout: "card"` bayrak kapalıyken de açılır.
- Düğme koşulu `isLayoutValid`'den gevşektir: Tree düğmesi yalnız `ParentIdExpr`, Gantt düğmesi
  `ParentIdExpr` + `TitleExpr` ister. Geçersiz `DefaultLayout` ya da kayıtlı görünüm `grid`'e düşer.
- Kullanıcının seçtiği görünüm sunucuda değil tarayıcının localStorage'ında (`admin.lists.states`) durur.

### 5.5 `CustomJsSourcesJson` / `CustomStyleSourcesJson`

Her ikisi de **string dizisidir**. Bir eleman `http` ya da `/` ile başlıyorsa dosya olarak
sayfaya eklenir (`<script src>` / `<link rel=stylesheet>`); aksi hâlde içerik olarak çalıştırılır
(JS'te `eval`, CSS'te inline `<style>`).

```json
["/assets/custom/orders.js", "console.log('orders ekranı yüklendi')"]
```

Kaynaklar Grid, Tree, Pivot, Gantt, Scheduler ve form sayfasında yüklenir; Card, TodoBoard ve
Chart yüklemez. ListForm editöründe alanı yoktur, yalnız seed ile yazılır.

**Son çaredir.** Önce `EditorScript`, `EditorOptions`, `ColumnStylingJson` ve `CommandColumnJson`
denenir. Buraya yazılan kod ekran her açıldığında çalışır ve hiçbir yerde denetlenmez.

### 5.6 Ekranın türü

| Kolon | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `ListFormType` | `"List"` | `ListFormTypeEnum`: `List` (ızgara) \| `Form` (tek kayıt) \| `Chart` (yalnız grafik). Route karşılıkları: `/admin/list/{kod}` · `/admin/form/{kod}[/{id}[/edit]]` · `/admin/chart/{kod}` |
| `IsSubForm` | `false` | Bilgi amaçlı — runtime okumaz; alt form davranışını sekmenin `isSubForm` prop'u belirler |
| `SubFormsListFormType` | `"Form"` | **Bu ekranın kendi** `SubFormsJson` sekmelerinin nerede çizileceği: `List` → liste sayfasında grid/tree/card'ın altında, **seçili satıra bağlı** ana-detay (`SelectionJson.Mode` `single`/`multiple` olmalı) · `Form` → yalnız form/detay sayfasında |
| `ShowNote` | `true` | Not paneli (alt form ya da iş akışı varsa wizard açar); yalnızca kayıt kaynağı Table olan listede — View/Query/SP/TVF listesinde kapalı, `PermissionJson.N` boş |

`ListFormType = "Form"` listesiz, tek kayıtlık kart ekrandır; canlı örneği Administration ›
Licence'tır (§12.7); `/admin/form/{kod}` (id'siz) adresinde yeni kayıt yerine görüntüleme açılır ve
kaydı `DefaultFilter` seçer. ListForm editörü yalnız `List`/`Form` sunar (`Chart` seed ile yazılır).
`Pivot` bir `ListFormType` **değildir** — pivot, `LayoutJson.Pivot`
bayrağıyla açılan bir görünümdür ve `/admin/pivot/...` diye bir route yoktur.

### 5.7 Varyantlar

- **`ListForm`**: yalnızca `CultureName` varyantı çalışır (`ListFormManager.GetUserListForm` kültürle
  süzer). `ListForm.UserId`/`RoleId` **hiçbir yerde okunmaz**; aynı kod ve kültürle ikinci satır açılırsa
  herkese rastgele biri döner — ekran düzeyinde kullanıcı/rol varyantı açma.
- **`ListFormField`**: kullanıcı > rol > varsayılan; aktif UI kültürü > `DefaultLanguage` (`en`)
  (`ListFormFieldManager`). Kullanıcı/rol bazlı farklı sütun buradan verilir.
- **Kullanıcı tercihi**: grid durumu, kayıtlı filtre ve `ServerWhere`/`ServerJoin` `ListFormCustomization`'da
  durur (lowcode §3 `ListFormCustomizationType`).
- Kullanıcıya özel grafik serisi `ChartSeriesDto.UserId` ile verilir (§8.1).

Wizard varyant üretmez; ihtiyaç varsa ListForm editöründen açılır ve seed karşılığı elle yazılır.

### 5.8 Runtime'da hazır gelenler — toolbar, satır, URL, not, içe aktarma

Aşağıdakilerin hepsi ekranla **kendiliğinden** gelir; açmak için yalnızca gösterilen bayrak/yetki yazılır.
"Bunun için kod gerekir" demeden önce bu tabloya bak.

**Toolbar** (Grid/Tree/Card ve form sayfası; sıra sabittir — arama, ekle, yenile, rapor, akış, aç/kapa…;
`toolbarOrder.ts`):

| Öğe | Açan | Not |
| --- | --- | --- |
| Arama | `SearchPanelJson.Visible` | |
| Ekle | `AllowAdding` + `C` | `AddDialogName` > `AddPageUrl` > popup |
| Yenile | her zaman | Widget'ları da yeniler |
| Akış: Başlat / onay düğümleri / Sıfırla | `WorkflowJson` (`lowcode` §4.7) + `UpdateServiceAddress` dolu; Sıfırla için `ApprovalIsResetWorkflow` | Çoklu seçimde her satıra uygulanır |
| Tümünü genişlet/daralt | Tree görünümü | |
| Kolon seçici · Grup paneli | `ColumnOptionJson.ColumnChooserEnabled` · `GroupPanelJson.Visible` | |
| Seçilileri sil | `AllowDeleting` + `D` | 2+ satır seçiliyken |
| Tümünü sil (filtreli) | + `AllowAllDeleting` | Sayıyı gösterip onaylatır |
| Batch Kaydet / Geri al | `Mode: batch` + `AllowUpdating` + `U` | |
| Filtre uygula | `FilterRowJson.ApplyFilter: onClick` | |
| Rapor › Liste | `FilterRowJson.AllowUserUiFilterSave` | `/admin/reports/DynamicGrid` (Tree'de `DynamicTree`) — filtre, sıralama, kolon genişlikleri ve alt form süzgeci taşınır (`lowcode` §9.12). Form sayfasında **Rapor › Form** |
| Filtreyi kaydet/sil/temizle + kayıtlı filtre kutusu | `AllowUserUiFilterSave` | `UserUiFilter`; rol/genel paylaşılabilir (§2.5) |
| Sütunları sığdır | (`AllowUserUiFilterSave` ya da `StateStoringJson.Enabled`) + `ColumnOptionJson.ColumnAutoWidth` | |
| Grid durumunu kaydet/sıfırla | `StateStoringJson.Enabled` | Elle kayıt (§2.5) |
| İçe aktar | `PermissionJson.I` | Aşağıda |
| Dışa aktar | `ExportJson.Enabled` + `PermissionJson.E` (+ `AllowExportSelectedData`) | Grid: `pdf`, `xlsx`; Pivot: `xlsx`; Card/Tree/Gantt/Scheduler'da yok |
| Ek filtre çubuğu | `ExtraFilterJson` | Grid, Tree, Card (`lowcode` §4.3.8) |
| Yetkili kullanıcılar · Yönet | `App.Listforms.Listform.Update` | Ekranın R/C/U/D/E/I/N yetkisine sahip kullanıcı/rolleri listeler · ListForm editörünü açar (bütün görünümler + form sayfası) |
| Özel butonlar | `CommandColumnJson` (`lowcode` §4.9) | Grid, Tree, Card, Todo (yalnız Url/OnClick) ve form sayfası; Gantt/Scheduler/Pivot/Chart'ta yok |

**Satır butonları:** Düzenle (`AllowUpdating` + `U`), Sil (`AllowDeleting` + `D`), Detay (`AllowDetail` +
**`U`**), Not (`ShowNote` + `PermissionJson.N`; yalnızca Table kaynağı), Kopyala (`AllowDuplicate` + `C`), özel butonlar. Grid/Tree'de buton kolonu sağa sabittir (`fixedPosition: right`); kolonlar sığmayınca da görünür kalır. Card'da
butonlar kart başlığındadır; form sayfasında Düzenle/Sil/Detay dışındaki satır butonları ve toolbar
butonları **form toolbar'ına taşınır**.

**URL parametreleri** — menü/buton/widget adresinden ekranı süzülmüş ya da önceden doldurulmuş açmak için:

| Adres | Etki |
| --- | --- |
| `/admin/list/{kod}?filter=<DevExtreme filtre JSON>` | Sorguya `AND` eklenir; yeni satırda o alanlar bu değerle **dolu ve salt okunur** açılır; rapora taşınır |
| `/admin/list/{kod}?{Alan}=değer` | Grid'deki her kolon için `=` süzgeci |
| `/admin/list/{kod}?sort=[{"selector":"X","desc":true}]` | Açılış sıralaması |
| `/admin/form/{kod}?{Alan}=değer` | Yeni kayıtta alan doldurulur ve kilitlenir |
| `/admin/form/{kod}/{id}?filter=…` | Id süzgecine ek süzgeç |
| `/admin/form/{kod}/{id}#{AltFormKodu}` | O alt form sekmesi seçili açılır |
| `/admin/chart/{kod}?filter=…` | Grafik verisini süzer |
| Yazma istekleri | Sayfanın URL parametreleri yazma isteğine query olarak eklenir → `CustomValueType: 4` QueryParams (`lowcode` §4.3.5) |

**Not paneli** (satırdaki Not butonu ya da form sayfasının yan paneli; alt formda yok): `note`/`message`
türünde not, iş akışı kararları (`workflow` türü), dosya eki (dosya başına **2 MB**, indir/sil) ve
**Değişiklik geçmişi** sekmesi (kaydın audit log'u, son 200 Insert/Update/Delete). Ayrı ek/geçmiş ekranı
kurulmaz.

**İçe aktarma** (`PermissionJson.I`): Excel/CSV şablonu indirilir (kolonlar alan yetkisi `C` olanlar, `Id`
hariç); `.xlsx/.xls/.csv`, en çok **10 MB**; önizlemede satır seçimi, oturum ve çalıştırma geçmişi. Yalnız
**INSERT** yapar ve `QueryManager`'dan geçer: `Insert*Command` kancaları çalışır, **`InsertServiceAddress`
atlanır**.

**Görünüme göre farklar:** Card'da kart başına 1–5 kolon seçici (tarayıcıda saklanır), dışa aktarma/
sütun sığdırma/grup paneli/kaydet-sıfırla yok, koşullu biçim yok. Chart'ta arama kutusu görünür,
`AllowSearch` açık metin kolonlarında `contains` ile OR'lanır ve URL `filter`'ının **yerine geçer**; "Seriler"
çekmecesi herkese görünür, kaydetmek `App.Listforms.Listform` ister. Ek filtre metin kutusu ve Chart
araması Enter ile uygulanır. Gantt, Scheduler, Todo ayrıntıları §7.

---

## 6. Pivot

### 6.1 `PivotOptionJson` (`GridPivotOptionDto`)

| Anahtar | Varsayılan |
| --- | --- |
| `ShowFieldPanel` | `true` |
| `AllowFieldDragging` | `true` |
| `ShowDataFields` / `ShowColumnFields` / `ShowRowFields` / `ShowFilterFields` | `true` |
| `ColumnChooserEnabled` | `false` |
| `ShowChart` | `false` |
| `ChartHeight` | `320` |
| `ChartCommonSeriesType` | `"bar"` |

Pivot başka bloklardan da okur: `allowFiltering` ← `FilterRowJson.Visible`, sıralama ← `SortMode != "none"`,
başlık filtresinde "tümünü seç" ← `SelectionJson.AllowSelectAll`, `HeaderFilterJson` boyut/arama,
`PagerOptionJson.ScrollingMode`/`LoadPanel*`, `ColumnOptionJson.ShowBorders/RtlEnabled/HoverStateEnabled`.
Toolbar: "Grafiği göster", filtreyi temizle, kaydet/sıfırla (her zaman), dışa aktar (yalnız `xlsx`,
yalnız `ExportJson.Enabled` — `E` yetkisine bakmaz). Koşullu biçim uygulanır; özel buton çizilmez.

### 6.2 Alan başına `PivotSettingsJson` (`ListFormFieldPivotSettingsDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Değerler |
| --- | --- | --- |
| `IsPivot` | `true` | Alan pivotta kullanılsın mı |
| `Area` | `filter` | `row` \| `column` \| `data` \| `filter` |
| `SummaryType` | — | `sum` \| `avg` \| `count` \| `min` \| `max` |
| `GroupInterval` | `""` | `day` \| `dayOfWeek` \| `month` \| `quarter` \| `year` |
| `SortOrder` | `asc` | `asc` \| `desc` |
| `Format` | — | DevExtreme format adı |
| `Expanded` | `false` | Başlangıçta açık |
| `WordWrapEnabled` | `false` | |

Pivot ekranı ayrı bir sorgu istemez; ızgarayla aynı `SelectCommand` üzerinden çalışır. `PivotSettingsJson`'ı
olmayan alan da DTO varsayılanıyla (`IsPivot: true`, `Area: filter`) **alan listesinde görünür** —
pivotta istenmeyen alana `{"IsPivot": false}` yaz.

---

## 7. Ağaç, Gantt, Takvim, Kanban

### 7.1 `TreeOptionJson` (`TreeOptionDto`)

`KeyExpr`*, `ParentIdExpr`*, `HasItemsExpr`, `RootValue` (varsayılan `null`; `""` de `null`
sayılır), `ExpandedRowKeys[]`, `AutoExpandAll` (`false`; seeder yardımcısı
`DefaultTreeOptionJson` `true` yazar), `RecursiveSelection` (`false`).
DTO'daki `TitleExpr`/`StartExpr`/`EndExpr`/`ProgressExpr` ağaçta okunmaz — Gantt alanlarıdır.

### 7.2 `GanttOptionJson` (`GanttOptionDto`)

`KeyExpr`*, `ParentIdExpr`*, `RootValue` + `TitleExpr`*, `StartExpr`*, `EndExpr`*, `ProgressExpr`*
(istemci altısı olmadan görünümü açmaz — `List.tsx` `isLayoutValid`; ağacın `HasItemsExpr`,
`ExpandedRowKeys`, `AutoExpandAll`, `RecursiveSelection` alanları Gantt'ta **okunmaz**), `ScaleType` (varsayılan
`weeks`; DevExtreme `GanttScaleType`: `auto` \| `minutes` \| `hours` \| `sixHours` \| `days` \|
`weeks` \| `months` \| `quarters` \| `years`; kullanıcının seçtiği ölçek grid durumuyla saklanır)
ve düzenleme bayrakları: **`EditingEnabled`** (ana anahtar — `AllowEditing` diye bir alan yoktur,
yazılırsa düşer), `AllowTaskAdding`, `AllowTaskUpdating`, `AllowTaskResourceUpdating`,
`AllowTaskDeleting`, `AllowDependencyAdding`, `AllowDependencyDeleting`, `AllowResourceAdding`,
`AllowResourceUpdating`, `AllowResourceDeleting` (hepsi `false`). Bağımlılık ve kaynak veri kaynağı
olmadığı için `AllowDependency*`/`AllowResource*` **işlevsizdir**; Gantt `PermissionJson` C/U/D'ye bakmaz,
düzenlemeyi yalnız bu bayraklar yönetir. Toolbar: geri al/yinele, aç/kapa, yakınlaştırma, ölçek,
filtre kaydet/sil/temizle, `StateStoringJson.Enabled` ise kaydet/sıfırla (görev listesi genişliği dahil).

### 7.3 `SchedulerOptionJson` (`SchedulerOptionDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `TextExpr`* · `StartDateExpr`* · `EndDateExpr`* | — | Başlık ve zaman kolonları |
| `UserNameExpr` · `DescriptionExpr` | — | Randevu sahibinin kullanıcı adı (kartta avatarı çizilir) ve açıklama |
| `AllDayExpr` | — | Tüm gün bayrağı kolonu |
| `RecurrenceRuleExpr` · `RecurrenceExceptionExpr` | — | Tekrar kuralı kolonları |
| `StartDayHour` / `EndDayHour` | `8` / `20` | Görünen saat aralığı (`0` geçerlidir) |
| `DefaultView` | `"week"` | Ekranın çizdiği sekiz görünüm: `day` \| `week` \| `workWeek` \| `month` \| `timelineDay` \| `timelineWeek` \| `timelineMonth` \| `agenda` |
| `ShowAllDayPanel` | `true` | |
| `CellDuration` | `30` | Hücre dakikası |
| `FirstDayOfWeek` | `1` | 0 = Pazar |
| `CrossScrollingEnabled` | `false` | Kaynak (resource) görünümünde yatay+dikey kaydırma |
| `AllowAdding` / `AllowEditing` / `AllowDeleting` / `AllowDragging` / `AllowResizing` | `false` | |

> **`Resources[]` bugün çalışmaz.** UI modeli (`proxy/form/models.ts`) ve `SchedulerView`
> randevuları renklendiren kaynak eşlemesini (`FieldExpr`, `DataSource[]`, `Label`,
> `UseColorAsDefault`) okur, ama C# `SchedulerOptionDto`'da alan yoktur — girişteki kural gereği
> sunucu anahtarı düşürür, seed'e yazılan değer istemciye hiç ulaşmaz. DTO'ya alan eklemek Core'dur
> (`lowcode` §0.8); kaynağa göre renk ayrımı bugün kurulamaz, ihtiyaç "Core gerektiren kısım" notudur.

Scheduler'da not, iş akışı ve özel buton yoktur; düzenleme yalnız `SchedulerOptionJson.Allow*` ile yönetilir,
`PermissionJson`'a bakmaz. Koşullu biçim uygulanmaz.

### 7.4 `TodoOptionJson` (`TodoOptionDto`) — Kanban

`TitleExpr`*, `StatusExpr`*, `DescriptionExpr`, `AnalysisExpr` (detayda Açıklama yanında HTML sekmesi), `DueDateExpr`, `TagExpr`, `AssigneeExpr`,
`PriorityExpr`, `CompletedExpr`, `OrderExpr`, `TimesheetExpr`, `SubTaskExpr`,
`StatusOrder` (kolon sırası, virgüllü), `AllowDragging` (varsayılan `true`).

- En fazla **1000 kayıt** yükler. Panodan kolon eklenir/yeniden adlandırılır; yeniden adlandırma bütün
  satırları günceller ve `UpdateServiceAddress` ister. Kolon düzeni `todo-` durumuna otomatik kaydedilir
  (`StateStoringJson.SavingTimeout` debounce).
- Ekle/düzenle/sil yalnız `EditingOptionJson` + servis adreslerine bakar, `PermissionJson`'a bakmaz.
  Toolbar'da yalnız `Url`/`OnClick` tipli özel butonlar çizilir. `backlog`, `in progress` gibi bazı durum
  adları otomatik çevrilir.
- Detay ekranında Ctrl/Cmd+S kaydeder, Esc sürüklemeyi iptal eder.

Panonun yüksekliği `TodoOptionJson` ile değil ekranın `Height` kolonuyla belirlenir; boş
bırakıldığında pano sayfanın kalan yüksekliğini kaplar ve her kolon kendi içinde kayar.

> `*` işaretli alan boşsa seeder o görünümün JSON'unu **yazmaz**; bayrağı açmak yetmez.

---

## 8. Chart (grafik) sözleşmesi

Grafik, ListForm üzerindeki **21 JSON kolonuyla** yapılandırılır. Hepsi DevExtreme
`dxChart` yapılandırmasının karşılık gelen bölümüne geçer — ama tipli DTO'dan süzülerek
(girişteki "bilinmeyen anahtar düşer" kuralı grafik kolonları için de geçerlidir). Entity'deki
22. kolon `DataSourceJson` hiçbir yerde okunmaz (§8.2).

Grafik iki yoldan açılır: ekranın `LayoutJson.Chart` bayrağıyla bir görünüm olarak, ya da
`ListFormType = "Chart"` ile yalnız grafikten oluşan bir ekran (`/admin/chart/{kod}`) olarak.

| Kolon | Karşılığı |
| --- | --- |
| `SeriesJson` | `series[]` — **zorunlu**, §8.1 |
| `CommonJson` | Grafik geneli (palet, zemin), §8.3 |
| `CommonSeriesSettingsJson` | Tüm serilere ortak ayarlar — `ChartSeriesDto`'nun `Name`/`SummaryType`/`UserId` dışındaki alanları |
| `ArgumentAxisJson` · `ValueAxisJson` (**dizi**) · `CommonAxisSettingsJson` | Eksenler, §8.5 |
| `LegendJson` | Açıklama kutusu, §8.6 |
| `TooltipJson` | İpucu balonu, §8.7 |
| `PanesJson` · `CommonPaneSettingsJson` | Bölmeler (çok panelli grafik) |
| `AnnotationsJson` · `CommonAnnotationsSettingsJson` | Ek açıklamalar |
| `CrosshairJson` | Artı imleç çizgileri |
| `ScrollBarJson` | Kaydırma çubuğu |
| `ZoomAndPanJson` | Yakınlaştırma/kaydırma |
| `SizeJson` · `MarginJson` · `AdaptiveLayoutJson` | Boyut, kenar boşluğu, dar ekran davranışı |
| `TitleJson` | Başlık/alt başlık |
| `AnimationJson` | Animasyon |
| `ExportJson` | Dışa aktarma/yazdırma |

Ekranın `UserId`/`RoleId` varyantı **okunmaz** (§5.7); kullanıcıya özel grafik yalnız seri bazında
`ChartSeriesDto.UserId` ile verilir.

### 8.1 `SeriesJson` (`ChartSeriesDto[]`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Name` | — | Açıklamada görünen seri adı |
| `Type` | — (DevExtreme: `line`) | Değer küçük harfli `value`'dur (`fullstackedbar`); etiketle (`"Fullstacked Bar"`) kaydedilmiş eski seri çizimde değere çevrilir. Seçenekler: `line` \| `stepline` \| `spline` \| `bar` \| `area` \| `splinearea` \| `steparea` \| `scatter` \| `bubble` \| `rangebar` \| `rangearea` \| `candlestick` \| `stock` \| `stackedbar` \| `stackedarea` \| `stackedline` \| `stackedspline` \| `stackedsplinearea` \| `fullstackedbar` \| `fullstackedarea` \| `fullstackedline` \| `fullstackedspline` \| `fullstackedsplinearea` (ListForm editörünün listesi: `chartSeriesTypeOptions`) |
| `ArgumentField` | `"arg"` | X ekseni kolonu — ekranın sorgusundaki bir **alan adı** |
| `ValueField` | — | Y ekseni kolonu |
| `SummaryType` | `"sum"` (yalnız DTO) | `sum` \| `avg` \| `count` \| `min` \| `max` — özetsiz seri gruplu istekte değer üretmez (§8.2) |
| `Color` | — | Seri rengi |
| `Axis` | — | Hangi değer ekseni (`ValueAxisJson[].Name`) |
| `Visible` | `true` | |
| `ShowInLegend` | `true` | |
| `Width` | `2` | Çizgi kalınlığı |
| `DashStyle` | `"solid"` | `solid` \| `dash` \| `dot` \| `longDash` |
| `Pane` · `BarWidth` · `BarPadding` · `BarOverlapGroup` · `CornerRadius` · `IgnoreEmptyPoints` · `SelectionMode` · `RangeValue1Field`/`RangeValue2Field` | — | **Seri bazında okunmaz** (`buildSeriesDto` seriye geçirmez) — yalnız `CommonSeriesSettingsJson` üzerinden etkilidir |
| `Label` | — | `ChartLabelDto`: `Visible` (`false`), `Format`, `Font`, `BackgroundColor` (`#f05b41`). `CustomizeText` metin olarak geçer, DevExtreme fonksiyon beklediği için etkisizdir |
| `UserId` | — | Kullanıcı adı (`UserName`, kimlik değil). O kullanıcının kendi serisi varsa **yalnızca** onun serileri çizilir, yoksa `UserId`'si ne olursa olsun bütün seriler. Kullanıcı grafik çekmecesinden kendi serisini kaydettiğinde bu alan dolar |

### 8.2 Veri — grafik ekranın kendi sorgusundan beslenir

İstemci grafiği ekranın `SelectCommand`'ı (ve `DefaultFilter`, kırılım
filtreleri, kullanıcının o anki filtresi) üzerinde, serilerin `ArgumentField` değerleriyle
**gruplanmış** ve her serinin `ValueField` + `SummaryType` çiftiyle **özetlenmiş** bir istek atılır
(`useListFormCustomDataSource`, `layoutTypes.chart`). Yani `SELECT … GROUP BY` yazmaya gerek yoktur;
özetlenecek ham satırları döndüren sorgu yeter. Farklı kırılımda ikinci bir grafik gerekiyorsa
ikinci bir ListForm (ya da view) açılır. Birden çok farklı `ArgumentField` iç içe gruplanır; özet
değerleri **seri sırasına göre** eşlenir — `ValueField`/`SummaryType` eksik bir seri sonrakileri kaydırır,
aynı `ValueField` iki seride farklı özetle kullanılırsa sonuncusu kazanır.

Özet, liste sorgusunun grup yolundan (`GroupQuery`) üretilir; iki sağlayıcıda da aynı çalışır. Ayrı bir
grafik sorgusu yoktur.

`DataSourceJson` kolonu ve `ChartDataSourceDto { Query }` / `ChartDataRequestDto` tipleri kodda
durur ama **okunmaz** — oraya sorgu yazmak grafiği değiştirmez.

### 8.3 `CommonJson` (`ChartCommonDto`)

| Anahtar | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `Palette` | `"Material"` | `Bright` \| `Harmony Light` \| `Ocean` \| `Pastel` \| `Soft` \| `Soft Pastel` \| `Vintage` \| `Violet` \| `Carmine` \| `Dark Moon` \| `Dark Violet` \| `Green Mist` \| `Soft Blue` \| `Material` \| `Office` |
| `PaletteExtensionMode` | `"blend"` | `alternate` \| `blend` \| `extrapolate` |
| `Theme` | `"generic.light"` | DTO'da durur ama `Chart.tsx` grafiğe geçirmez — tema uygulamanın temasından gelir |
| `ContainerBackgroundColor` | `"#FFFFFF"` | |
| `AdjustOnZoom` | `true` | |
| `DefaultPane` | — | |
| `Disabled` | `false` | |

### 8.4 Boyut ve yerleşim

- `SizeJson` (`ChartSizeDto`): `UseSize` (`false`), `Width` (`400`), `Height` (`200`).
  `UseSize: false` iken grafik pencereye yayılır (`Width`/`Height` yok sayılır).
- `MarginJson` (`ChartMarginDto`): `Top`, `Bottom`, `Left`, `Right`.
- `AdaptiveLayoutJson` (`ChartAdaptivelayoutDto`): `Width`/`Height` eşiği (`80`/`80`),
  `KeepLabels` (`true`).
- `TitleJson` (`ChartTitleDto`): `Text`, `Subtitle`, `HorizontalAlignment` (`center`),
  `VerticalAlignment` (`top`), `TextOverflow` (`ellipsis`), `WordWrap`.
- `AnimationJson` (`ChartAnimationDto`): `Enabled` (`true`), `Duration` (`1000`),
  `Easing` (`easeOutCubic` \| `linear`), `MaxPointCountSupported` (`300`).
- `ExportJson` (`ChartExportDto`): `Enabled`, `PrintingEnabled` (`true`),
  `AllowExportSelectedData`, `BackgroundColor` (`#ffffff`), `Margin` (`10`).

### 8.5 Eksenler

`ArgumentAxisJson` (`ChartArgumentAxisDto`): `Title`, `Visible` (`true`), `Width` (`1`),
`ArgumentType` (— \| `datetime` \| `numeric` \| `string`),
`AggregationInterval` (`millisecond` \| `second` \| `minute` \| `hour` \| `day` \| `week` \| `month` \| `quarter` \| `year`),
`WorkdaysOnly` (`false`), `Position` (`bottom` \| `left` \| `right` \| `top`),
`HoverMode` (`none` \| `allArgumentPoints`), `Grid` (`ChartAxisGridDto`: `Visible`, `Color`
`#d3d3d3`, `Width` `1`), `Label` → `DisplayMode` (`standard` \| `rotate` \| `stagger`),
`RotationAngle` (`90`), `OverlappingBehavior` (`rotate` \| `stagger` \| `none` \| `hide`). Argüman alanında
lookup varsa etiket metni lookup'ın görünen değerine otomatik çevrilir.

`ValueAxisJson` bir **dizidir** (`ChartValueAxisDto[]`; çok eksenli grafik — seri `Axis` alanıyla
`Name`'e bağlanır): `Name`, `Title`, `ValueType` (`numeric`), `Position` (`left`),
`Type` (`continuous` \| `discrete` \| `logarithmic`), `Visible` (`true`), `Width` (`1`), `Grid`,
`Breaks[]` (`StartValue`/`EndValue`), `BreakStyle` (`Color` `#ababab`, `Line` `waved`, `Width` `5`),
`AutoBreaksEnabled` (`true`), `MaxAutoBreakCount` (`2`). Tek nesne yazmak `JsonException` verir.

`CommonAxisSettingsJson` (`ChartCommonAxisDto`: `Title`, `Visible`, `Width`, `Grid`) iki eksene
birden uygulanır; **eksene özel ayar varsa yok sayılır.** `ArgumentAxisJson` sunucudan her zaman dolu
döndüğü için argüman ekseninde fiilen hiç etkili olmaz; değer ekseninde yalnız `ValueAxisJson` boş (`[]`)
iken etkilidir. `ChartAxisGridDto.Visible` varsayılanı `false`'tur.

### 8.6 `LegendJson` (`ChartLegendDto`)

`Visible` (`true`), `Position` (`outside` \| `inside`), `Orientation` (`vertical` \| `horizontal`),
`ColumnCount` (`0`), `RowCount` (`0`), `Title`, `BackgroundColor`, `Border`.

### 8.7 `TooltipJson` (`ChartTooltipDto`)

`Enabled` (**`false`** — `TooltipJson` boşsa ipucu kapalıdır; açmak için `{"Enabled": true}` yaz), `Shared`,
`Format` / `ArgumentFormat` (DevExtreme format adları),
`Color` (`#ffffff`), `ArrowLength` (`10`), `Location` (`center` \| `edge`),
`PaddingLeftRight` (`18`), `PaddingTopBottom` (`15`), `Border`, `Font` (ipucu fontunun rengi `#000000`).

### 8.8 Diğerleri

- `PanesJson` (`ChartPanesDto[]`): `Name`, `Height` (`250`), `BackgroundColor`.
  Seriler `Pane` alanıyla bir bölmeye bağlanır.
- `CrosshairJson` (`ChartCrosshairDto`): `Enabled` (`false`), `Color` (`#f05b41`), `Width` (`1`),
  `DashStyle` (`dot`), `HorizontalLine`/`VerticalLine` (`ChartCrosshairLineDto`: `Color` `#f05b41`,
  `DashStyle` `dot`, `Visible` `true`, `Width` `1`, `Label`), `Label`.
- `ScrollBarJson` (`ChartScrollBarDto`): `Visible` (`false`), `Position` (`top`), `Color` (`gray`),
  `Width` (`10`), `Offset` (`5`).
- `ZoomAndPanJson` (`ChartZoomAndPanDto`): `ArgumentAxis` / `ValueAxis`
  (`none` \| `pan` \| `zoom` \| `both`), `AllowMouseWheel` (`true`), `AllowTouchGestures` (`true`),
  `DragToZoom` (`false`), `PanKey` (`shift`), `DragBoxStyle` (`Color`, `Opacity` `0`).
- `AnnotationsJson` (`ChartAnnotationDto[]`): `Name`, `Type` (`text` \| `image`), `Text`, `Image`,
  konum için `Series` + `Argument`/`Value` ya da piksel `X`/`Y`, `OffsetX`/`OffsetY` (`-1`),
  `Width` (`0`)/`Height` (`-1`), `PaddingLeftRight`/`PaddingTopBottom` (`10`), `WordWrap` (`normal`),
  `Color` (`#ffffff`), `Font`, `Border`, `TooltipEnabled` (`true`), `Description`.
  `CommonAnnotationsSettingsJson` (`ChartCommonAnnotationDto`) aynı alanları `Name` olmadan taşır.
- `CommonPaneSettingsJson` (`ChartCommonPaneDto`): yalnızca `BackgroundColor`.
- Ortak alt nesneler: `Font` (`Color` `#FFFFFF`, `Family` `"Segoe UI", "Helvetica Neue", "Trebuchet MS",
  Verdana, sans-serif`, `Size` `12`, `Weight` `400`), `Border` (`Visible` `false`, `Color` `#d3d3d3`,
  `Width` `1`, `CornerRadius` `0`, `DashStyle` `solid`).
- `ExportJson.Enabled` varsayılanı `false`'tur ve Grid/Pivot dışa aktarmayı da açar (§1, §5.8).
  `ChartOptionsRequestDto` kodda durur, kullanılmaz.

---

## 9. Alan (`ListFormField`) JSON kolonları

`lowcode` §4.3.4–4.3.7'de anlatılan `LookupJson`, `ValidationRuleJson`, `ColumnStylingJson`
dışında kalanlar:

### 9.1 `ColumnFilterJson` (`ColumnFilterDto`)

| Anahtar | Anlam |
| --- | --- |
| `AllowFiltering` | Bu sütun filtrelenebilsin mi (`true`) |
| `FilterOperations[]` | **Ölü ayar** — istemci okumaz; operatörler DevExtreme'in tipe göre listesidir. DTO varsayılanı tipe göre: metin `contains, notcontains, startswith, endswith, =, <>`; sayı/tarih `=, <>, <, >, <=, >=, between` |
| `SelectedFilterOperation` | Varsayılan seçili operatör |
| `FilterValue` | Ekran açılırken uygulanan filtre değeri |

### 9.2 `ColumnHeaderJson` (`ColumnHeaderDto`)

`AllowHeaderFiltering` (`true`), `AllowSearch` (`false`) ve **özel başlık filtresi listesi**
(`ColumnsHeaderDataSourceDto`: `Text` + `Value` — DevExtreme filtre ifadesi dizisi):

```json
{ "AllowHeaderFiltering": true,
  "DataSource": [ { "Text": "3000 altı", "Value": ["Amount", "<", 3000] },
                  { "Text": "3000 üstü", "Value": ["Amount", ">=", 3000] } ] }
```

Anahtarlar PascalCase yazılır; `text`/`value` küçük harfle yazılırsa liste boş gelir (giriş, ortak
kurallar). Eski `DataSourceString` alanı (aynı listenin metin hâli, `Obsolete`) getter'ı olduğu için JSON'a
da yazılır; okunmaz, yazma. Ekranın `HeaderFilterJson.Visible` bayrağı kapalıysa bu liste de görünmez.

### 9.3 `GroupingJson` (`ColumnGroupingDto`)

`AllowGrouping` (`true`), `GroupIndex` (kaçıncı seviyeden gruplanacağı), `AutoExpandGroup` (`false`).
`GroupIndex` verilen sütun ekran açılışında gruplanmış gelir; istemci `if (groupIndex)` kullandığı için
**`0` yok sayılır** — ilk seviye `1`'dir.

### 9.4 `ColumnCustomizationJson` (`ColumnCustomizationDto`)

`Fixed` (`false`), `FixedPosition` (`left` \| `right`), `AllowReordering` (`false`; wizard `true` yazar).
Sol/sağa sabitlenmiş kolon yatay kaydırmada sabit kalır. Kolon başına `AllowReordering` yalnızca ekranın
`ColumnOptionJson.AllowColumnReordering`'i açıksa etkilidir.

### 9.5 `TotalSummaryJson` / `GroupSummaryJson` (`ColumnTotalSummaryDto`)

| Anahtar | Anlam |
| --- | --- |
| `SummaryType` | `sum` \| `avg` \| `count` \| `min` \| `max` — sunucu yalnızca bu beşini kabul eder (`SelectQueryManager.SummaryTypes`). C# enum'u yoktur; TS `SummaryTypeEnum`'unda ayrıca `none` vardır. `custom` hesaplayıcısı bağlanmadığı için kullanılmaz |
| `ValueFormat` | DevExtreme format adı (`fixedPoint`, `currency`, `percent`, `shortDate`…) |
| `DisplayFormat` | Metin şablonu: `{0}` biçimlenmiş değer, `{1}` `ShowInColumn`'daki sütunun başlığı |
| `ShowInColumn` | Özetin hangi sütunun altında görüneceği (kolon adı). `DisplayFormat`'taki `{1}` bunun başlığıdır |
| `ShowInGroupFooter` · `AlignByColumn` | **Ölü ayar** — yönetim formunda düzenlenir ama grid'in grup özetine (`Grid.tsx`) aktarılmaz; grup özeti her zaman grup başlığının yanında çıkar |

`TotalSummaryJson` listenin altındaki toplam satırını, `GroupSummaryJson` grup kırılımındaki
özeti üretir; ikisi de **aynı DTO'yu** kullanır, fark yazıldıkları kolondur. Özetler yalnızca
**Grid** görünümünde çizilir; Tree ve Card yok sayar.

"Listenin altında toplam görünsün" isteği budur; ayrı sorgu ya da widget gerekmez.

### 9.6 `JoinTableJson` (`JoinTableDto`)

Bir kolonu **başka bir tablodan** çekmek için; view yazmadan tek alanlık join kurar.

| Anahtar | Anlam |
| --- | --- |
| `JoinType` | `INNER JOIN` · `LEFT JOIN` · `RIGHT JOIN` — kısaltma (`LEFT`, `INNER`) sorguda tam kalıba çevrilir, tanınmayan değer `LEFT JOIN` olur (`JoinTable.JoinClause`) |
| `TableName` | Join kurulacak tablo |
| `BaseTableJoinFieldName` | Ana tablonun join alanı |
| `JoinFieldName` | Join kurulan tablonun ilişkili alanı |
| `SelectFieldName` | Ekranda gösterilecek alan |
| `FieldNameAlias` | Alanın takma adı — doluysa kolon sorgudan **bu adla** döner; grid sütunu `FieldName`'e bağlı olduğu için boş kalır. Ekranda gösterilecek join alanında boş bırak |
| `JoinCondition2` | İkinci koşulun bağlacı (`AND` varsayılan \| `OR`) |
| `JoinFieldName2` | İkinci koşulun alanı: `Def_T_City.CultureName` ya da yalın `CultureName` (join tablosuna bağlanır); parçalar ayrı ayrı tırnaklanır |
| `BaseTableJoinFieldName2_OrValue` | İkinci koşulun karşı tarafı: **ham** yazılır (tırnaklanmaz) — tablo adlı alan kendi tırnağıyla, sabit `'en'` gibi |

Aynı JOIN cümlesi birden çok alanda geçerse bir kez yazılır; join alanına filtre/sıralama
`"Tablo"."SelectFieldName"`'e çevrilir. Üç-dört join'i geçen ihtiyaçta view tasarımcısı tercih edilir (`lowcode` §8.2).

### 9.7 Diğer alan kolonları

| Kolon | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `FieldName` | — | Kaynaktaki sütun adı; SQL'deki adıyla birebir. **`Kolon:Özellik`** biçimi (`Options:TemplateName`) JSON metin kolonunun tek özelliğini ayrı form alanı yapar: okurken JSON'dan doldurulur, kayıtta tek JSON'a birleştirilir; etiket özellik adıdır, yetki kök kolondan okunur |
| `CaptionName` | — | Sütun başlığı — **dil anahtarı** |
| `PlaceHolder` | — | Editörün placeholder metni — **dil anahtarı**; yalnızca düzenleme popup'ı, form sayfası ve Card'da görünür |
| `Alignment` | `"left"` | `left` \| `center` \| `right` |
| `Format` | — | Hücre biçimi (DevExtreme format adı ya da desen); `EditorOptions.displayFormat`, sonra `EditorOptions.format` varsa onlar önce gelir |
| `BandName` | — | Sütunu bir başlık bandının altına toplar; `Üst:Alt` ile en çok iki seviye. Band başlığı **düz metindir**, çevrilmez |
| `Width` · `ListOrderNo` | — | Genişlik (`0` = otomatik, wizard varsayılanı; yalnızca `>0` uygulanır) ve grid'deki sıra |
| `Visible` | — | Sütun grid'de görünür mü; `false` ise kolon seçicide durur ama **sorguya girer**. Entity'de `bool?`, DTO'da `bool` — her zaman açıkça yaz. Formda olup listede görünmeyen alan gizli grid kolonu olarak eklenir |
| `IsActive` | `true` | `false` **ya da boş** olan alan sorguya da arayüze de girmez |
| `SortIndex` · `SortDirection` | — | Açılıştaki sıralama (`asc` \| `desc`); sunucu yalnızca `SortIndex > 0` alanları artan sırayla kullanır (`0`/boş sıralamaya girmez) |
| `AllowSearch` · `AllowEditing` · `AllowAdding` | `true` | Arama paneline dâhil olma (DTO varsayılanı `false` — `AllowSearch`'ü açıkça yaz). `AllowEditing`/`AllowAdding` = `false` alanı o modda formda **gizler** ve payload'dan atar (salt okunur yapmaz; salt okunurluk `EditorOptions.readOnly` ya da alan yetkisinin `U`/`C` eksikliğidir). Grid kolonunda `allowEditing = AllowEditing \|\| AllowAdding` |
| `ColumnCssClass` · `ColumnCssValue` | — | Koşulsuz stil: sınıf adı + **tam CSS kuralı** (`.sinif{color:red}`) ya da `http…`/`/…` ile başlayan stylesheet adresi; `ColumnCssValue` yalnızca `ColumnCssClass` doluysa eklenir. Koşullu olan `ColumnStylingJson` |
| `SourceDbType` | `0` (entity) · `16` (wizard) | Kolonun `System.Data.DbType` karşılığı. İstemci tipi (`DataType`) buradan türetilir: metin/Guid → `string`; Currency/Decimal/Double/Int*/Single/UInt* → `number`; Date → `date`; DateTime/DateTime2/DateTimeOffset → `datetime`; Boolean → `boolean`. **Byte/SByte/Binary/Time/Xml/VarNumeric boş tip verir** — `tinyint` kolonunu `Int16` olarak yaz ki sayı filtresi/biçimi çalışsın |
| `EditorType2` · `EditorOptions` · `EditorScript` | — | Editör tipi ve davranışı (`lowcode` §5, §6). Liste etkisi: `dxHtmlEditor` `encodeHtml=false`, lookup'sız `dxColorBox` renk kutusu, `dxRating` sola hizalı; `EditorOptions.encodeHtml` kolon ayarını ezer |
| `ColSpan` · `EditOrderNo` · `EditGroupOrderNo` | — | Düzenleme formundaki yeri; `EditGroupOrderNo` `EditingFormJson`'daki `Order` ile eşleşir. Alanın forma girip girmediğine **`EditOrderNo`** karar verir (boşsa girmez); `EditGroupOrderNo` boşsa 1. gruba düşer |
| `PermissionJson` | — | Alan yetkileri (§5.1) |
| `CultureName` · `UserId` · `RoleId` | — | Alan varyantı (§5.7) |

> **`DefaultValue` / `DefaultValueType` / `ReadOnly` diye bir alan kolonu yoktur.** İstemciye
> giden `ColumnFormatDto`'da bu adlar görünür ama çıktı alanlarıdır; seed'e yazılan değer düşer.
> Varsayılan değerler ekran seviyesindeki `Insert/Update/Delete/FormFieldsDefaultValueJson`
> bloklarında, alan adıyla eşleşen `FieldsDefaultValueDto` satırları olarak durur
> (`lowcode` §4.3.5); salt okunurluk ise `EditorOptions.readOnly` ya da `EditorScript`'in
> `readOnly` tarifidir (`lowcode` §6.6).

### 9.8 Tipli editör seçenekleri

`EditorOptions` JSON'unun bazı anahtarları backend'de **tipli DTO'ya** çözülür; yanlış tip
sessizce yok sayılır. Bu çözme, ekran kolonlarının aksine **büyük/küçük harfe duyarsızdır**
(`columns` ile `Columns` aynıdır):

| DTO | Hangi `EditorType2` | Anahtarlar (varsayılan) |
| --- | --- | --- |
| `GridBoxOptionsDto` | `dxGridBox` | `Columns[]` (ilk kolon `Key` ile aynı adda olmalı), `SelectionMode` (`"single"`), `FilterRowVisible` (`false`), `AcceptCustomValue` (`false`), `ShowClearButton` (`true`), `Height` (`250`), `Width` (`500`) |
| `TagBoxOptionsDto` | `dxTagBox` | `ShowSelectionControls` (`true`), `MaxDisplayedTags` (`3`), `ShowMultiTagOnly` (`false`), `ApplyValueMode` (`"useButtons"`), `SearchEnabled` (`true`), `AcceptCustomValue` (`false`), `ShowClearButton` (`true`) — değer tek kolonda `\|` ile saklanır, bkz. §4.3 |
| `ImageUploadOptionsDto` | `dxImageUpload` · `dxImageViewer` | `UploadUrl`, `Accept`, `Multiple`, `MaxFileSize` (bayt), `Width`, `Height`, `Capture` (`environment`/`user` — mobilde dosya seçici yerine **yalnızca** kamerayı açar; boş bırakılırsa dokunmatik cihazda dosya seçicinin yanına ayrı bir kamera butonu gelir) — hepsi nullable, varsayılanı yok |

Çözüm **yalnızca alanın `EditorType2` değeri eşleşiyorsa** yapılır: `dxTextBox` bir alana
`columns` yazmak `GridBoxOptions`'ı doldurmaz. Ayrıca `ListFormField.EditorOptions`'ın ham
metni istemciye **her hâlükârda** gider; tipli DTO'lar onun yanında ek bir kolaylıktır ve
`JsonException` durumunda sessizce `null` döner — yani bozuk JSON burada ekranı düşürmez, ama
tipli okumaya bağlı davranış (GridBox kolonları, TagBox etiket sayısı) çalışmaz.

**Cihaz yetenekleri yeni editör tipi istemez** (üçü de HTTPS ister):

| İhtiyaç | Nerede |
| --- | --- |
| Fotoğraf çekme | `dxImageUpload` · `Capture` (yukarıda) |
| Görsel tutan kolon | Editör `dxImageUpload`, kolon `nvarchar(MAX)` (base64); `dxImageViewer` kolona bağlanmaz (`lowcode.instructions.md` §0.12 madde 5) |
| Alana barkod/QR okutma | `dxTextBox` `EditorOptions.buttons[]` içinde `onClick: "@SCAN_BARCODE"` (`lowcode` §6.4) |
| Sürekli okutup her kodu yeni satır yapma | Toolbar butonu `DialogName: "BarcodeScanDialog"` + `DialogParameters` `{"field": "…", …sabit alanlar}` — ekranın insert ucundan geçer (`lowcode` §4.9) |
| Cihaz konumu | `EditorScript` `location` tarifi → `geoTo('Enlem', 'Boylam')` (`lowcode` §5.3) |
| Tasarımcıda okutma / kod basma | `BarcodeScanField` · `BarcodeViewer` (§10.9) |

---

## 10. Visual Designer envanteri

`lowcode` §7 tasarımcı dokümanının şemasını anlatır; burada **kutuda ne olduğu** listelenir.

### 10.1 Toolbox aileleri

Kutunun içeriği tek bir yerden, `getDesignerCatalog()` (`components/visualDesigner/catalog.ts`)
tarafından üretilir: elle yazılmış tanımlar + `components/ui` altındaki bileşenlerden
otomatik çıkarılan metadata (`generated/componentProps.json`).

| Aile | Bileşenler |
| --- | --- |
| `layout` | `PageContainer` (maxWidth, padding, gap, className), `FlexRow` (columns, firstColumnWidth, gap, wrap, align, className), `Table` |
| `data` | `Form` (§10.2) ve veri bağlanabilen UI bileşenleri: `Select`, `AutoComplete`, `Dropdown`, `Menu`, `Pagination`, `Radio.Group`, `Tabs`, `Grid` |
| `platform` | Gömülü ListForm görünümleri: `ListView`, `DataGridView`, `TreeView`, `GanttView`, `TodoBoard`, `CardView`, `SchedulerView`, `PivotView`, `ChartView` (§10.7). Public site düğümleri: `PublicHeaderBar`, `PublicNav`, `PublicMobileMenu`, `PublicLogo`, `PublicThemeToggle`, `PublicLanguageSelector`, `PublicDemoButton` (`PUBLIC_SITE_COMPONENTS`, §10.7) |
| `html` | `a`, `div`, `p`, `span`, `h1`, `h2`, `h3`, `h4`, `h5`, `img` — **yalnız bu on etiket** |
| `ui` | `Avatar`, `Badge`, `BarcodeScanField`, `BarcodeViewer`, `Button`, `Calendar`, `Card`, `Checkbox`, `Chips`, `ColorPicker`, `DatePicker`, `ImageViewer`, `Input`, `Knob`, `Marquee`, `Notification`, `PlatformIcon`, `Progress`, `Radio`, `RangeCalendar`, `Rate`, `ScrollBar`, `Skeleton`, `Slider`, `Spacer`, `Spinner`, `Switcher`, `Tag`, `TimeInput`, `Tooltip`, `Upload` |
| `custom` | Kayıtlı diğer custom component'ler (`Dependencies`'e eklenir) |

**`input`, `button`, `textarea`, `select`, `checkbox` HTML etiketleri kutuda yoktur**
(`HTML_UI_DUPLICATES`): karşılıkları `ui` ailesindeki `Input`, `Button`, `Select`, `Checkbox`
bileşenleridir; ham etiket bırakmaya çalışma, tema ve doğrulama onlardan gelir.

Kutu dışında tutulanlar (`EXCLUDED_COMPONENTS`): `Alert`, `Breadcrumb`, `Dialog`, `Drawer`,
`FormContainer`, `FormItem`, `InputGroup`, `MenuItem`, `Segment`, `Steps`. Bunlara ihtiyaç
duyan bir yerleşim, tasarımcı yerine **Code modunda** yazılır (`lowcode` §7.1.1) — orada
`components/ui`'nin tamamı kapsamdadır.

Çocuk düğüm kabul edenler: `PageContainer`, `FlexRow`, `Form`, `div`, `a`, `Card`, `Table`, `Tabs`,
`PublicHeaderBar`, `PublicMobileMenu` ve **her custom component**. Diğer düğümlerin içine bırakma; kanvas kabul etse de üretilen kod
çocukları çizmez.

Düğüm başına iki ortak prop, hangi ailede olursa olsun geçerlidir:

| Prop | Anlam |
| --- | --- |
| `designerPermission` | Boş değilse düğüm yalnızca bu yetki verilmişse **çizilir**; verisini göremeyeceği bir grid hiç oluşturulmaz |
| `className` | Tailwind sınıfları |

> **Önce yeniden kullan:** İstenen şey bir ListForm ekranının verdiği liste/ağaç/pano/grafikse
> primitiflerden kurma; `platform` düğümünü `listFormCode` ile bırak.
>
> **Eksik olan = Core, komutla eklenir:** İstenen komponent bu envanterle büyük ölçüde kuruluyor
> ama bir bileşende **olay, prop ya da küçük bir yetenek** eksikse komponent kurulabildiği kadar
> üretilir, eksik parça son mesajda "Core gerektiren kısım" notuyla bildirilir. Kullanıcı
> **"core sisteme ekle"** derse parça `components/ui/{Name}`'e geriye dönük uyumlu eklenir,
> `componentProps.json` elle güncellenir, olaysa `catalog.ts` `DESIGNER_PRIMARY_EVENTS`,
> değer kümesiyse `NAMED_UNION_OPTIONS`/`PROPERTY_OVERRIDES`, sonra §10.9/§10.10 tabloları
> tamamlanır (`lowcode` §7.3 notu). Yeni `ui` bileşeni, yeni toolbox ailesi, Developer Kit
> menüsüne yeni komponent ya da var olan bileşenin davranışını değiştiren ekleme komut olmadan
> **yapılmaz** (`lowcode` §0.8).

### 10.2 `Form` düğümü

Dört CRUD ucunu sahiplenen kapsayıcı. İçine bırakılan her bileşen kaydın bir kolonuna bağlanır.

| Prop | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `title` | `""` | Kart başlığı; boşsa Card başlığı hiç çizilmez (`::` önekli değer dil anahtarıdır) |
| `selectEndpoint` / `insertEndpoint` / `updateEndpoint` / `deleteEndpoint` | — | GET / POST / PUT / DELETE uçları |
| `selectPermission` / `insertPermission` / `updatePermission` / `deletePermission` | — | Komut yetkileri; boşsa dokümanın `permissionCode` değeri + `""`/`.Create`/`.Update`/`.Delete` **otomatik** çözülür (`FORM_AUTO_SUFFIXES`), o da yoksa komut açıktır |
| `keyFieldName` | `"id"` | Anahtar kolon |
| `collectionPath` | `""` | Select yanıtındaki liste yolu; boşsa yanıtın kendisi |
| `keySource` | `"query"` | `query` \| `route` — anahtarın URL'de nereden okunacağı |
| `keyParamName` | `""` | Parametre/segment adı; boşsa `route`'ta son segment kullanılır |
| `previewKeyValue` | `""` | Yalnızca tasarımcı önizlemesi; üretilen koda girmez |
| `autoLoad` | `true` | Açılışta veriyi çek |
| `showToolbar` | `true` | Kaydet/Sil/Gezinme çubuğu |
| `columnCount` | `1` | Form içindeki alanların kaç kolona diziliceği |
| `gap` | `16` | Alanlar arası boşluk (px) |
| `className` | `""` | Ek sınıflar |

Olayları ve script API'si `lowcode` §7.8'dedir. Bir sayfada birden fazla `Form` olabilir;
ana-detay için detay tarafının veri kaynağına `source: "record"` filtresi verilir ve değeri
`<anaFormRef>.<kolon>` biçiminde yazılır (§10.4).

### 10.3 Veri bileşenleri

`DESIGNER_DATA_COMPONENTS` iki tür tanır:

| Tür | Bileşenler | Koleksiyon prop'u |
| --- | --- | --- |
| `option` (etiket/değer) | `Select`, `AutoComplete`, `Dropdown`, `Menu`, `Pagination`, `Radio.Group`, `Tabs` | `options` (Select/AutoComplete) ya da `items` |
| `tabular` (satır) | `Grid` | `items` |

`option` bileşenlerinde binding'e `columns` eklenirse, ekranda görünmeyen kolonlar script'ten
`refs.<ad>.getColumn('kolon')` ile okunabilir. Bu, "müşteri seçilince vergi numarası da gelsin"
isteğinin tasarımcı tarafındaki karşılığıdır — ikinci bir istek atılmaz.

### 10.4 Veri kaynakları ve filtreler

Doküman seviyesindeki `dataSources` listesi, düğümlerin `bindings.sourceId` ile bağlandığı
uçlardır. Şeması `lowcode` §7.2'de; burada **filtre sözleşmesi** açılır.

| `source` | `value` ne demek | Ne zaman |
| --- | --- | --- |
| `static` | Değerin kendisi | Sabit kırılım (`IsActive = true`) |
| `query` | Sayfa adresindeki query parametresinin **adı** (`?id=…`) | Adresle taşınan bağlam |
| `route` | Yol segmentinin adı; boşsa **son segment** | `/admin/order/123` gibi rotalar |
| `record` | `<formRef>.<kolon>` — başka bir `Form` düğümünün aktif kaydının kolonu | Ana-detay; tek satır kod yazmadan |

| `operator` | Query string'e nasıl çıkar |
| --- | --- |
| `eq` | Çıplak parametre: `?RoleId=5` |
| `ne` `contains` `startswith` `endswith` `gt` `gte` `lt` `lte` `in` `isnull` `notnull` | Adını son ek olarak taşır: `?Name.contains=abc` |

`isnull` / `notnull` değer almaz (`DESIGNER_VALUELESS_FILTER_OPERATORS`); değer kutuları gizlenir.

`required` **varsayılan olarak `true`'dur ve bilinçlidir**: değeri henüz gelmemiş bir filtre
isteği tutar. Aksi hâlde filtresiz koleksiyon yüklenir ve bu, kullanıcıya "filtre çalışmıyor"
diye görünür. `previewValue` yalnızca tasarımcı kanvasında kullanılır, üretilen koda girmez.

Bu sözleşme CRUD Endpoint `GetList` ucunun okuduğu sözleşmenin aynısıdır (`lowcode` §9.1) —
yani tasarımcıdan kurulan filtre, sunucu tarafında ek bir şey yazmadan çalışır.

### 10.5 Property Panel — nasıl çalışır

Kanvasta seçili düğümün sağ paneli üç sekmedir ve her prop bir **kategoriye** aittir:

| Kategori | Nerede görünür | Ne taşır |
| --- | --- | --- |
| `properties` | Properties sekmesi | Davranış ve içerik prop'ları |
| `styling` | Properties sekmesi (stil grubu) | `className`, boyut, boşluk, hizalama |
| `events` | **JavaScript sekmesi** | `function` tipli prop'lar — değer değil **script** olarak düzenlenir (§7.8 · `lowcode`) |

Panelin kuralları:

- **Değer kümesi bilinen prop yazılmaz, seçilir.** `options` taşıyan (ya da tsType'ı bilinen bir
  union olan) her string prop panelde açılır listeye döner (`withPickableOptions`); listede
  olmayan mevcut değer korunur.
- **Olay listesi süzülür:** `DESIGNER_PRIMARY_EVENTS`'te kaydı olan bileşende yalnızca o olaylar
  JavaScript sekmesinde görünür (aşağıda §10.10); kaydı olmayan bileşende bütün `function`
  prop'ları listelenir.
- `field` ve `form` prop'ları panelde **hiç görünmez** (Formik'in runtime nesneleridir).
- Her düğümün panel-üstü iki ortak alanı vardır: **`ref`** (script adresi — `refs.<ad>`) ve
  **`designerPermission`** (boş değilse düğüm yalnızca o yetkiyle çizilir).
- Seed dosyasına yalnızca **varsayılandan farklı** prop'ları yaz; panel dokunulmayan prop'u
  dokümana koymaz.

### 10.6 `layout` bileşenleri — prop sözleşmesi

**`PageContainer`** — sayfanın dış kabı; çocuk kabul eder:

| Prop | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `maxWidth` | `"1280px"` | İçerik genişliği (CSS değeri) |
| `padding` | `24` | İç boşluk (px) |
| `gap` | `16` | Çocuklar arası dikey boşluk (px) |
| `className` | `""` | |

**`FlexRow`** — yatay bölme; çocuk kabul eder:

| Prop | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `columns` | `1` | `1` = serbest akan flex satırı; `2+` = o kadar **eşit grid kolonu** |
| `firstColumnWidth` | `""` | Yalnız kolon modunda: ilk kolonu sabitler → kenar çubuğu düzeni (`"320px"`) |
| `gap` | `16` | Kolonlar arası boşluk |
| `wrap` | `true` | Taşan çocuk alta insin mi (yalnız flex modunda) |
| `align` | `"stretch"` | `stretch` \| `start` \| `center` \| `end` |
| `className` | `""` | |

**`Table`** (`ui` kitinden, `layout` grubunda; çocuk kabul eder) — statik tablo:
`borderlessRow` (—), `compact` (`false`), `hoverable` (`true`), `overflow` (`true`),
`rowCount` (`2`), `columnCount` (`3`), `className`. `columns`/`data` prop'ları panelden
kaldırılmıştır — hücreler kanvasta çocuk düğüm olarak doldurulur. Veri bağlanabilir tablo
istiyorsan `Grid` (data) ya da `DataGridView` (platform) kullan.

**`Spacer`** (`ui` grubunda listelenir) — dikey boşluk: `height` (`24`).

### 10.7 `platform` bileşenleri — prop sözleşmesi

Dokuz görünüm düğümü de aynı üç prop'u alır; başka prop'ları **yoktur** (görünümün tüm davranışı gömülen
ListForm ekranının kendi tanımından gelir):

| Prop | Varsayılan | Anlam |
| --- | --- | --- |
| `listFormCode` | `""` | **Zorunlu.** Gömülecek ekranın kodu |
| `height` | `"520px"` (`ChartView`: `"420px"`) | Kapsayıcı yüksekliği |
| `className` | `""` | |

`ListView` · `DataGridView` · `TreeView` · `GanttView` · `TodoBoard` · `CardView` ·
`SchedulerView` · `PivotView` · `ChartView`. Bileşen, kullanıcının o ekranda yetkisi yoksa
ekranın kendi yetki hatasını gösterir; ayrıca gizlemek istiyorsan `designerPermission` yaz.
Gömülen görünüm, hedef ekranın `LayoutJson`'ında açık olmalıdır.

**Public site düğümleri** yalnızca public bileşenlerde (`PublicHeader`, `PublicFooter`, public
sayfalar) anlamlıdır; veriyi uygulama konfigürasyonundan (`publicMenus`, tema, dil) okur:

| Düğüm | Prop'lar (varsayılan) |
| --- | --- |
| `PublicHeaderBar` (çocuk kabul eder) | `scrolledClassName`, `scrollThreshold` (`10`) — sayfa kaydırılınca ek sınıf |
| `PublicNav` | `source` (`navigation` gezinme bağlantıları \| `actions` vurgulu/CTA kayıtlar \| `all`; kaynak `Pub` menüsündeki `App.Public.Header` düğümleri), `variant` (`horizontal` \| `vertical`), `showIcons` (`true`), `iconSize`, `itemClassName`, `activeItemClassName` |
| `PublicMobileMenu` (çocuk kabul eder) | `buttonClassName`, `panelClassName` |
| `PublicLogo` · `PublicThemeToggle` · `PublicLanguageSelector` · `PublicDemoButton` | Yalnız sınıf prop'ları (`imgClassName`, `buttonClassName`, `activeClassName`, `iconSize` `15`) |

Runtime kapsamında `react-icons`/`react-router` yoktur: ikon `PlatformIcon` (`name` `FaUser`,
`size` `24`), gezinme `a` düğümüdür. Kanvasın doğrudan çizdiği düğümler
`componentEditor/runtimeNodes.ts` sözlüğündedir; yeni düğüm = bileşen + bu sözlük + `catalog.ts` +
dil anahtarı.

### 10.8 `html` elemanları — prop sözleşmesi

| Eleman | Prop'lar | Olaylar |
| --- | --- | --- |
| `a` (çocuk kabul eder) | `children`, `href`, `target`, `aria-label`, `className`, `style` — public sayfalarda gezinmenin tek yolu | `onClick` |
| `div` (çocuk kabul eder) | `children`, `className`, `style` | `onClick`, `onMouseEnter`, `onMouseLeave` |
| `p` · `span` | `children`, `className` | `onClick` |
| `h1`–`h5` | `children`, `className` — başlıklar hazır Tailwind sınıfıyla düşer (`h1`: `text-4xl font-bold` … `h5`: `text-lg font-semibold`); Tailwind reset'i yüzünden sınıfı silersen başlık paragraf boyutuna iner | `onClick` |
| `img` | `src` (yeni düşen eleman gömülü SVG yer tutucusuyla gelir; herhangi bir URL/data-URI yazılabilir), `alt`, `width`, `height`, `loading`, `decoding`, `className` (`max-w-full rounded-md`) | `onClick`, `onLoad` |

`input`/`button`/`textarea`/`select`/`checkbox` etiketleri kutuda yoktur — `ui` karşılıklarını
kullan (§10.1).

### 10.9 `data` ve `ui` bileşenleri — Property Panel sözleşmeleri

Kaynak: `generated/componentProps.json` + `catalog.ts` düzeltmeleri. Her tabloda yalnızca
karar gerektiren prop'lar listelenir; `className`, `children`, `style` her bileşende vardır ve
tekrarlanmaz. `(z)` = zorunlu.

**Veri bileşenleri** (koleksiyon prop'u §10.3'e göre statik değer ya da data source binding'i
alır):

| Bileşen | Koleksiyon | Diğer prop'lar (varsayılan) |
| --- | --- | --- |
| `Select` | `options[]` (`{label, value}`) | `size` (`sm/md/lg`), `componentAs` (`''` \| `ReactSelect` \| `CreatableSelect` \| `AsyncSelect`), `value`, `isDisabled` (`false`), `isMulti` (`false`), `isClearable` (`false`), `isSearchable` (`true`) — tasarımcı `disabled/multiple/clearable/searchable` adlarını react-select karşılıklarına çevirir |
| `AutoComplete` | `options[]` | `value`, `defaultValue`, `placeholder`, `disabled` (`false`), `invalid` (`false`), `size`, `debounce`, `minChars` (`1`), `clearable` (`true`), `noOptionsText`, `loadingText`, `name` |
| `Dropdown` | `items[]` (`{eventKey, children, to}`) | `title` (`'Dropdown'`), `trigger` (`click` \| `hover` \| `context`), `placement` (`bottom-start`; 10 değerli liste), `disabled`, `activeKey`, `menuClass`, `menuStyle` |
| `Menu` | `items[]` (`{eventKey, icon, children/label}`) | `menuItemHeight` (`30`), `sideCollapsed` (`false`), `variant` (`light` \| `dark` \| `themed` \| `transparent`), `defaultActiveKeys[]`, `defaultExpandedKeys[]` |
| `Pagination` | `items[]` | `currentPage` (`1`), `pageSize` (`1`), `total` (`5`), `displayTotal` (`false`) |
| `Radio.Group` | `items[]` (`{value, label, disabled}`) | `name` (`'radioGroup'`), `value`, `vertical` (`false`), `disabled`, `readOnly`, `color` |
| `Tabs` | `items[]` (`{label, value}`) — **her sekme değeri bir çocuk yuvasıdır** (`slot: "tab:<value>"`), içine bileşen bırakılır | `defaultValue`, `value`, `variant` (`underline` \| `pill`) |
| `Grid` | `items[]` (satır nesneleri; kolonlar binding'den seçilir) | `cols` (`3`), `rows` (`2`), `gap`/`colGap`/`rowGap` (`4`), `responsive` (`true`), `smCols`/`mdCols`/`lgCols`/`xlCols` (`1/2/3/4`), `autoFit` (`false`), `minColWidth` (`'200px'`), `height` (`'auto'`) |

**Form/giriş bileşenleri:**

| Bileşen | Prop'lar (varsayılan) |
| --- | --- |
| `Input` | `type` (`text`; `HTMLInputTypeAttribute` listesi: `text/password/email/number/tel/url/search/date/time/…`), `value`, `placeholder` (`'Metin girin...'`), `textArea` (`false`) + `rows` (`3`), `prefix`/`suffix`, `size`, `disabled`, `invalid`, `readOnly`, `required`, `maxLength`/`minLength`, `pattern`, `autoComplete` (`off`), `autoFocus`, `name`, `unstyle` |
| `Checkbox` | `checked`, `defaultChecked`, `value`, `name`, `color`, `disabled`, `readOnly` |
| `Switcher` | `checked`, `defaultChecked`, `checkedContent`/`unCheckedContent`, `color`, `disabled`, `readOnly`, `isLoading` (`false`), `name` |
| `Radio` | `checked`, `defaultChecked`, `value`, `name`, `color`, `vertical`, `disabled`, `readOnly` — tekil düğme; seçenek grubu için `Radio.Group` |
| `DatePicker` | `value`/`defaultValue` (ISO string olarak saklanır, render'da `Date`'e çevrilir), `inputFormat`, `closePickerOnChange` (`true`), `defaultOpen` (`false`), `openPickerOnClear` (`false`), `inputtableBlurClose` |
| `TimeInput` | `value`/`defaultValue`, `format` (`24` \| `12`), `showSeconds` (`false`), `clearable` (`true`), `amLabel`/`pmLabel`, `timeFieldPlaceholder` (`'--'`), `prefix`/`suffix`, `size` (`md`), `disabled`, `invalid`, `name` |
| `Calendar` · `RangeCalendar` | `value` (`Date` \| `Date[]`), `multipleSelection` · `value` (`[Date, Date]`), `singleDate` (`false`) |
| `ColorPicker` | `value`/`defaultValue` (`'#6366f1'`), `presets[]`, `showAlpha`, `showInput` (`true`), `showRgb` (`false`), `size` (`md`), `disabled`, `name` |
| `Chips` | `value`/`defaultValue` (string dizisi; örnek `['Deneme','Deneme2']`), `max` (`0` = sınırsız), `allowDuplicate` (`false`), `separator`, `placeholder`, `size`, `disabled`, `invalid`, `name` |
| `Slider` | `value`/`defaultValue`, `min` (`0`), `max` (`100`), `step` (`1`), `range` (`false`), `orientation` (`horizontal` \| `vertical`), `marks`, `tooltip` (`false`), `trackSize` (`4`), `handleSize` (`18`), `disabled`, `readOnly`, `name` |
| `Knob` | `value`/`defaultValue` (`0`), `min`/`max` (`0/100`), `step` (`1`), `size` (`100`), `strokeWidth` (`14`), `valueColor`/`rangeColor`/`textColor`, `valueTemplate` (`'{value}'`), `showValue` (`true`), `readOnly`, `disabled`, `name` |
| `Rate` | `count` (`5`), `value`/`defaultValue`, `allowHalf` (`false`), `allowClear` (`true`), `color` (`amber`), `size` (`20`), `gap` (`4`), `tooltips[]`, `disabled`, `readOnly` |
| `Upload` | `accept`, `multiple`, `draggable` (`false`), `uploadLimit`, `showList` (`true`), `tip`, `fileList[]`, `disabled` — dosyanın **gerçek** yüklenmesi `beforeUpload`/`onChange` script'inde `api.post` ile yapılır |
| `BarcodeScanField` | `label`, `name` (`'barcode'`), `placeholder`, `buttonText`, `continuous` (`false` — açıkken diyalog okumadan sonra kapanmaz), `readOnly` (`true`), `className`; **olay**: `onScan(event)` — `event` okunan kodun metin hâli (Event workspace'te Input'un `onChange`'i gibi düzenlenir). Kamerayı `BarcodeDetector` (Android/Chromium) ya da lazy `zxing-wasm` (iOS/Firefox) ile okur — 1D + QR. **HTTPS şart**; iOS'ta yüklü PWA içinde yalnız 16.4+ çalışır, bileşen aksini kullanıcıya söyler |
| `BarcodeViewer` | `value` (barkoda çevrilecek veri), `format` (`QRCode` \| `Code128` \| `Code39` \| `Code93` \| `Codabar` \| `EAN13` \| `EAN8` \| `UPCA` \| `UPCE` \| `ITF` \| `DataMatrix` \| `PDF417` \| `Aztec`), `label`, `showText` (`false` — kodun altına okunabilir metni de basar), `scale` (`4`, modül kalınlığı), `fitWidth` (`false` — açıkken kapsayıcının genişliğine yayılır), `className`. Veriyi **SVG** olarak çizer (lazy `zxing-wasm/writer`); karanlık temada da okunabilsin diye beyaz zemin üstünde. `Form` düğümünün içinde `value` bir kolona bağlanırsa kayıt değiştikçe kod yeniden çizilir — tıpkı bir `Input` gibi. Veri formata uymuyorsa (EAN13'e harf gibi) kod yerine zxing'in hata metni görünür |

**Gösterim/geri bildirim bileşenleri:**

| Bileşen | Prop'lar (varsayılan) |
| --- | --- |
| `Button` | `variant` (`default` \| `solid` \| `twoTone` \| `plain`), `color`, `size` (`sm`), `shape` (`round` \| `circle` \| `none`), `icon`, `block` (`false`), `active` (`false`), `loading` (`false`), `disabled` |
| `Card` (çocuk kabul eder) | `header`/`headerExtra`/`footer`, `headerBorder`/`footerBorder` (`true`), `bordered`, `clickable` (`false`), `bodyClass`/`headerClass`/`footerClass` |
| `Avatar` | `src`/`srcSet`, `icon`, `alt`, `size` (`md`), `shape` (`circle`; `round` \| `circle` \| `square`) |
| `Badge` | `content`, `maxCount` (`99`), `innerClass`, `badgeStyle` |
| `Tag` | `children`, `prefix`/`suffix` (+ `prefixClass`/`suffixClass`), `title` |
| `Progress` | `variant` (`line` \| `circle`), `percent` (`0`), `color`, `showInfo` (`true`), `customInfo`, `strokeWidth` (`6`), `strokeLinecap` (`round` \| `square`), `width` (`120`; circle), `gapDegree`/`gapPosition` (circle) |
| `Skeleton` | `variant` (`block` \| `circle`), `animation` (`true`), `width`/`height`, `asElement` |
| `Spinner` | `size` (`20`), `color`, `isSpining` (`true`), `enableTheme` (`true`), `indicator` |
| `Notification` | `title`, `type` (`success` \| `warning` \| `danger` \| `info`), `closable` (`false`), `duration` (`3000`), `customIcon`, `width` (`350`) — sayfada sabit kutu olarak durur; olaya bağlı geçici bildirim için script'te `notify()` kullan |
| `Tooltip` | `title`, `placement` (`top`; 12 değerli `ArrowPlacement` listesi), `isOpen`, `wrapperClass` |
| `ImageViewer` | `images[]` (`{src, alt, caption}` — yeni düşen bileşen iki örnek görselle gelir), `children` (`'Galeri'` tetikleyici), `defaultIndex` (`0`), `loop` (`true`), `showToolbar`/`showThumbnails` (`true`), `zoomStep` (`0.25`), `minZoom`/`maxZoom` (`0.5/4`), `keyboard` |
| `Marquee` | `speed` (`100`), `direction` (`left` \| `right` \| `up` \| `down`), `pauseOnHover`/`pauseOnClick` (`false`), `loop` (`0` = sonsuz), `gradient` (`false`), `gradientColor`/`gradientWidth`, `delay` (`0`), `play` (`true`), `autoFill` (`false`) |
| `ScrollBar` | `direction` (`ltr` \| `rtl`) |

### 10.10 Olaylar — bileşen başına `event` yükü

JavaScript sekmesinde görünen olaylar ve handler'a gelen tek argümanın (`event`) içeriği.
Script kapsamındaki her şey (`refs`, `api`, `notify`, `translate`, `checkPermission`) ve
`Form` yaşam döngüsü olayları `lowcode` §7.8'dedir; buradaki tablo bileşen olaylarının yüküdür.

| Bileşen | Olay(lar) | `event` |
| --- | --- | --- |
| `Button` | `onClick` | DOM tıklama olayı |
| `Input` | `onChange` | DOM olayı → değer `event.target.value` |
| `Checkbox` | `onChange` | `event.checked` |
| `Select` | `onChange` | Seçilen `{label, value}` nesnesi; temizlenince `null` → `event?.value ?? null` |
| `AutoComplete` | `onInputChange` · `onSelect` | Yazılan metin · seçilen option nesnesi |
| `Dropdown` | `onSelect` | Seçilen öğenin `eventKey` değeri |
| `Menu` | `onSelect` | Seçilen öğenin `eventKey` değeri |
| `Pagination` | `onChange` | Seçilen sayfa numarası |
| `Radio.Group` | `onChange` | Seçilen öğenin `value` değeri |
| `Tabs` | `onChange` | Aktif sekmenin `value` değeri |
| `BarcodeScanField` | `onScan` | Okunan kodun metni |

Bu on bir bileşen `DESIGNER_PRIMARY_EVENTS` kaydıdır — panel yalnızca bu olayları gösterir.
Kayıtta olmayan bileşenlerde bütün `function` prop'ları listelenir; işe yarayanlar:

| Bileşen | Olaylar |
| --- | --- |
| `Switcher` · `ColorPicker` · `Knob` · `Slider` (+`onAfterChange`) · `Rate` (+`onHoverChange`) · `TimeInput` · `DatePicker` · `RangeCalendar` | `onChange` — yeni değer |
| `Chips` | `onChange`, `onAdd`, `onRemove` |
| `Upload` | `beforeUpload` (false → dosya reddedilir), `onChange` (dosya listesi), `onFileRemove` |
| `Card` · `Avatar` · `p` · `span` · `h1`–`h5` | `onClick` |
| `div` | `onClick`, `onMouseEnter`, `onMouseLeave` |
| `a` | `onClick` |
| `img` | `onClick`, `onLoad` |
| `Notification` · `ImageViewer` | `onClose` (`ImageViewer` ayrıca `onIndexChange`) |
| `Marquee` | `onFinish`, `onCycleComplete` |

Sayfa düzeyinde tek yaşam döngüsü kancası vardır: **`lifecycle.onMount`** — sayfa açıldığında
bir kez çalışır; açılış verisi çekme ve `refs` üzerinden ilk durumu kurma buraya yazılır.

> Olay davranışı kurarken önce Script Builder tarifleri (`lowcode` §7.8 tablosu) denenir;
> serbest kod `custom` tarifiyle eklenir ki sihirbaz açık kalsın.

---

## 11. Zamanlanmış e-posta (MailQueue modülü)

`BackgroundWorker` kaydı (`Sas_H_BackgroundWorker`, ekran Saas › Background Workers ›
Recurring Jobs) `WorkerType: 1` (MailQueueWorker) ise gövde bu modüldür
(`api/modules/Sozsoft.MailQueue`). Diğer tipler: `2` SqlWorker (`BeforeSp`/`AfterSp`) · `3`
NotificationWorker · `4` SessionCleanupWorker · `5` BackupWorker · `6` ProbationReminderWorker. `Scope`: `1` Host · `2` Tenant ·
`3` All (host + her kiracı) — kiracı tablosuna dokunan iş `Host` olamaz (`README.md` §14). Hazır
işler `data/App.BackgroundWorkers.RecurringJobs.json` ile gelir.

### 11.1 Worker `Options` (`MailQueueWorkerOptions`)

| Anahtar | Anlam |
| --- | --- |
| `MailType` | Şablon tipi etiketi |
| `MailSubject` | Mail konusu |
| `MailTemplate` | Razor ile render edilen HTML gövde (`EmailLayout` düzeni içinde) |
| `TableName` | Maildeki tabloların tarifi (§11.2) |

### 11.2 `TableName` biçimi

Her tablo `{index:TabloAdi:DosyaTipi:MailEkAdi:Korumalimi:DosyaAciklama}` altılısıdır;
birden fazlası `};{` ile birleştirilir:

```
{0:MT3_GECIKEN_SIPARIS:IN:Order Delay Notification:0:};{1:MT7_SIPARIS_DURUM:PDF:Durum.pdf:0:BRU,3,1}
```

- `TabloAdi` bir **tablo/view adıdır**; `SELECT * FROM {TabloAdi} WHERE ...` olarak parametreli
  çalıştırılır (parametreler kuyruk satırındaki `TableParameter` alanından gelir).
- `DosyaTipi` = `IN` ise tablo mail gövdesine gömülür; `PDF` / `XLS` / `TXT` ise ek dosya olur.
- Sütun başlıkları, sırası, CSS'i ve alt toplamları `Sas_H_BackgroundWorker_MailQueueTableFormat`
  kayıtlarından okunur: `TableName`, `Order`, `ColumnName`, `Caption`, `HeaderCss`, `Css`,
  `FooterCss`, `DataType`, `DataFormat`, `IsHidden`, `IsProtected`, `SubTotal`, `Width`.

### 11.3 Kuyruk satırı (`Sas_H_BackgroundWorker_MailQueue`)

`TemplateId` (worker), `From`, `To`, `MailParameter`, `TableName`, `TableParameter`,
`Attachment`, `AttachmentParameter`, `RelatedRecordId`, `SendStatus`, `SendTime`, `AwsMessageId`.
Gönderim sonuçları `Sas_H_BackgroundWorker_MailQueueEvents` tablosunda izlenir. Tabloların
ekranı yoktur; satırı kanca/prosedür yazar.

Kuyruğa satır yazma işi genellikle worker'ın `BeforeSp` prosedüründe ya da ekranın
`InsertAfterCommand` kancasında yapılır — yani "kayıt onaylanınca mail çıksın" isteği kod
gerektirmez.

---

## 12. Saas, Administration ve İK menüleri — platform yetenek kataloğu

Bu üç menü, platformun **hazır gelen tüm yeteneklerinin** girişidir. Bir komponent üretirken
buradaki her ekran üç rolden birindedir:

- **Yeniden kullanılacak yetenek** — numaratör, bildirim, zamanlanmış iş, rapor, dosya, yetki,
  dil, ayar. Talebin bu kısmı için yeni artefakt üretilmez; ilgili ekrana kayıt girilir.
- **Veri kaynağı** — ülke/il/ilçe, para birimi, ölçü birimi, departman, ünvan, şube, kullanıcı,
  rol. Yeni ekranın lookup'ı bu tablolara bağlanır; aynı listeyi tekrar tanımlama.
- **Referans uygulama** — istenen davranışın bu uygulamada zaten çalışan bir örneği. Aynı JSON'u
  oradan alıp uyarlamak, sıfırdan yazmaktan hem hızlı hem güvenlidir (§12.7).

### 12.1 Tablo adlandırma sözleşmesi

Platform tablolarının adı `TableNameResolver` tarafından üretilir:

```
{ModülÖnEki}_{H|T|B}_{TableNameEnum}        view'ler: V_{aynı ad}
```

| Parça | Değerler |
| --- | --- |
| Modül ön eki (`MenuPrefix`) | Yalnızca `Sas` (Saas) · `Adm` (Administration) · `Hr` (İK — `ListFormSeeder_Hr`, menü/yetki grubu `App.Hr`, modül `Hr`). Modüller (`api/modules/*`) kendi `*DbProperties.MenuPrefix` değerini taşır (MailQueue/Settings/Languages `Sas`, Notifications `Adm`) |
| Kapsam | `H` host (tüm tenant'lar için ortak) · `T` tenant · `B` şube (`TablePrefix.BranchByName`; şu an eşlemesi olan tablo yok) |
| Ad | `TableNameEnum` üyesi |

Örnek: `Sas_H_Currency` (host — tüm kiracılar aynı para birimlerini görür), `Hr_T_Department`
(kiracı başına), `V_Sas_H_Order` (view). Menü ile tablo öneki her zaman örtüşmez:
`Sas_T_GlobalSearch`, `Sas_T_Branch`, `Sas_T_Forum*`, `Sas_T_IntranetWidget` kiracı tablosudur. Özel view'ler
`TableNameResolver.GetFullSpecialViewName` ile `V_{Önek}_{Prefix}_{Ad}` biçiminde üretilir.

> Yeni bir platform tablosu eklenecekse `TableNameEnum` + `TableNameResolver._map` birlikte
> güncellenir; eşlemesi olmayan ad `KeyNotFoundException` fırlatır. Proje tabloları için
> `lowcode.instructions.md` §2'deki `{Modul}_T_{Entity}` kuralı geçerlidir.

### 12.2 Saas menüsü

Kök menü `App.Saas`. Yetki adı her satırda menünün `RequiredPermissionName` değeridir; ListForm
ekranlarında alt yetkiler `.Create`, `.Update`, `.Delete`, `.Export`, `.Import` (Table kaynağında ayrıca `.Note`)
soneklerini alır.

| Ekran | Kod / route | Tablo | Kapsam | Komponent üretirken ne işe yarar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Definitions › AiBot** | `App.Definitions.AiBot` | `Sas_H_AiBot` | host | Yapay zekâ asistanı tanımı (`Name`, `ApiUrl`, `Tenants`); `/admin/ai` bu kayıtları kullanır. |
| **Definitions › Global Search** | `App.Definitions.GlobalSearch` | `Sas_T_GlobalSearch` | tenant | Üretilen ekranın üst aramada çıkması için kayıt: `System`, `Group`, `Term`, `Weight`, `Url`. |
| **Definitions › Contact Title** | `App.Definitions.ContactTitle` | `Sas_H_ContactTitle` | host | Ünvan/hitap lookup'ı (`Title`, `Abbreviation`). |
| **Definitions › Termination Reasons** | `App.Definitions.TerminationReason` | `Sas_H_TerminationReason` | host | SGK işten çıkış kodları (`Code`, `Name`, `IsActive`); mevzuat kodu olduğu için bütün kiracılarda ortaktır. Seed `data/App.Definitions.TerminationReason.json` (06/07 mülga). Kullanıcının `TerminationReasonId` alanı `LookupQueryValues.TerminationReasonValues` ile buraya bağlanır. |
| **Definitions › Application Suites** | `App.Definitions.ApplicationSuite` | `Sas_H_ApplicationSuite` | host | Kiracıya açılan modül paketi (`Name` benzersiz, `Modules` `Sas_H_Module`'den çoklu `dxTagBox` — `\|` ile, `IsActive`). Sales Orders'ın kiracı oluşturma diyaloğu aktif paketleri `GET list-form-dynamic-api/application-suites` (`Tenants.Create`) ile okur ve seçilenin modüllerini forma yazar. Seed `data/App.Definitions.ApplicationSuite.json`. |
| **Definitions › Currency** | `App.Definitions.Currency` | `Sas_H_Currency` | host | Para birimi + `Rate`. Tutar alanı olan ekranın kur lookup'ı ve `DbQuery` varsayılanı buradan beslenir. |
| **Definitions › Country Group / Country / City / District** | `App.Definitions.CountryGroup` · `.Country` · `.City` · `.District` | `Sas_H_CountryGroup` · `Sas_H_Country` · `Sas_H_City` · `Sas_H_District` | host | Adres alanlarının hazır cascade zinciri (dört ayrı menü ve seed dosyası; `Order` sırası grup → ülke → il → ilçe). `Country` ayrıca `PhoneCode`, `PhoneNumberFormat`, `ZipRequired`, `StateRequired`, `TaxLabel` taşır — adres doğrulaması için kullan. |
| **Public › Products / Payment Methods / Installment Options** | `App.Orders.Products` · `.PaymentMethods` · `.InstallmentOptions` | `Sas_H_Product` · `Sas_H_PaymentMethod` · `Sas_H_InstallmentOption` | host | Ürün, ödeme yöntemi (`Commission`), taksit — satış/abonelik ekranlarının ve public `/products` sayfasının kaynağı. |
| **Public › Sales Orders** | `App.Orders.SalesOrders` (alt form Sales Order Item) | `Sas_H_Order` + `Sas_H_OrderItem` | host | **Onay akışı + alt kalem + toplam + diyalog** birlikte kullanılan tam örnek (§12.7). Onaylanan siparişin `Tenant` komutu `CreateTenantFromOrderDialog`'u açar; diyalogda seçilen Application Suite modülleri doldurur (değiştirilebilir). |
| **Public › Blog Category / Posts** | `App.BlogManagement.Category` · `.Posts` | `Sas_H_BlogCategory` · `Sas_H_BlogPost` | host | Çok dilli içerik (`ContentTr`/`ContentEn`), slug, yayın durumu, sayaç alanları; public `/blog` bu tablolardan okur, yayınlanmış yazılar sitemap'e girer. |
| **Public › Demos** | `App.Demos` | `Sas_H_Demo` | host | Public `/demo` formundan gelen talepler — public form → tablo akışının örneği. |
| **Tenants** | `AbpTenantManagement.Tenants` | `AbpTenants` | host | Kiracı kaydı, bağlantı dizesi diyaloğu (`TenantsConnectionString`), alt form olarak şubeler; yazma `list-form-dynamic-api/tenant-*`. Ekranların `IsTenant` davranışının kaynağı. |
| **Branches** | `App.Branches` | `Sas_T_Branch` | tenant | Şube listesi. Ekranı `IsBranch = true` yaparsan filtre bu tablodan gelir; `BranchSeed` diyaloğu şube verisini kurar; `App.Branches.Update` ister ve kiracı yalnızca kendi şubesini kurabilir. |
| **Setting Definitions** | `App.SettingDefinitions` | `Sas_H_SettingDefinition` | host | Yeni uygulama ayarı: `Code`, `MainGroupKey`/`SubGroupKey`, `DataType`, `SelectOptions` (`List` tipinde değer → etiket; etiket dil anahtarıdır, Ayarlar ekranı `::` önekiyle çevirir, anahtar yoksa metin olduğu gibi görünür), `DefaultValue`, `Providers`, `RequiredPermissionName`, `IsEncrypted`, `IsVisibleToClients`. Hazır tanımlar `data/App.SettingDefinitions.json`'dan gelir. Ayarlanabilir olması gereken değeri koda gömme. |
| **Languages › Language / Language Text** | `App.Languages.Language` · `.LanguageText` | `Sas_H_Language` · `Sas_H_LanguageKey` · `Sas_H_LanguageText` | host | Dil anahtarları. Üretilen her ekranın EN+TR metinleri buraya yazılır; ekran `data/App.Languages.{Language,LanguageText}.json` dosyalarına senkronlanır. Metin insert'i eksik `LanguageKey`'i de üretir, aynı kültür+kaynak+anahtar varsa eklemez. |
| **Data Source** | `App.DataSource` | `Sas_H_DataSource` | host | `Code`, `DataSourceType`, `ConnectionString`. Tipli API (`/api/app/data-source`) bağlantı cümlesini hiçbir zaman döndürmez; okuma açıktır (açılır listeler), yazma `App.DataSource.Create/Update/Delete` ister. **İki tür kayıt bir arada:** elle tanımlanan host/harici bağlantılar ve `Code = tenant adı` olan otomatik tenant bağlantıları (Tenants ekranındaki bağlantı diyaloğu yönetir, elle dokunma). Varsayılan kaydı `HostDataSeeder` appsettings'teki bağlantı cümlesinden kurar. Çözüm kuralı `lowcode` §9.3.3. Bağlantı dizesi koda/JSON'a yazılmaz. |
| **Background Workers › Recurring Jobs / Jobs** | `App.BackgroundWorkers.RecurringJobs` · `.Jobs` | `Sas_H_BackgroundWorker` · `Sas_H_BackgroundWorker_JobFlow` | host | Cron'lu işler ve çalıştırma geçmişi (`Tenant`, `ExecutionDate`, `Duration`, `Status`, `FailureReason`, `ExceptionDetails`). `WorkerType`/`Scope` değerleri §11'de; her kapsam ayrı bir Hangfire işidir, `Tenant` kolonu hangi kiracıda çalıştığını gösterir. Hazır işler (oturum temizliği, bildirim, yedek, şema sözlüğü) `data/App.BackgroundWorkers.RecurringJobs.json`'dan gelir. Ayrıntı: `lowcode` §9.10, `README.md` §14. |
| **Menus › Routes / Menu / Manager** · **Definitions › Module** | `App.Menus.Module` · `.Routes` · `.Menu` · `.Manager` (`/admin/menuManager`) | `Sas_H_Module` · `Sas_H_Route` · `Sas_H_Menu` | host | Menü ve route veritabanından gelir; üretilen ekranın menü kaydı buradan açılır. `Menu` ekranı ağaç düzeninin referansıdır. `Module` ekranının menü ve yetkisi Saas › Definitions altındadır (Applications ekranının hemen altı); ekran kodu `App.Menus.Module` olarak kalır. Seed: `data/App.Menus.{Routes,Module,Menu}.json` — `Routes` dosyasına yalnızca var olan satırın `Seo*` alanları için dokunulur. |
| **Developer Kit › Dev Requests** | `App.DevRequests` | `Sas_H_DevRequest` | host | **Kanban/Todo düzeninin** referansı (`DefaultLayout: todo`): `Status`, `Priority`, `SortOrder`, `Tags`, `Assignees`, `SubTasks`, `Timesheets`; detayda `Description` yanında `Analysis` sekmesi (`AnalysisExpr`). MCP geliştirme döngüsünün kuyruğudur (`Backlog` → `Analysis` MCP analiz eder, `Ready to Start`'a kullanıcı alır; `Ready to Start` → `Testing`, `Staging`'e kullanıcı alır; araç çubuğunda DB Migrate butonu vardır — `UiEvalService.ApiDbMigrate()`, önce onay sorar, `App.Setup.Migrate`; yalnızca `start_dev_request` başlatır; açıklamadaki base64 görseller MCP'ye resim içeriği olarak gider, analiz `save_dev_request_analysis` ile yazılır, üretim notu `append_dev_request_note` ile `Analysis`'e eklenir — `Description` talebin yazıldığı hâliyle kalır; `lowcode.instructions.md` §0.11–§0.12). |
| **Developer Kit › SQL Query Manager** | `App.SqlQueryManager` · `/admin/sqlQueryManager` | `Sas_H_CrudEndpoint` (üretilen CRUD uçları) | — | View/procedure/function/tablo tasarımı ve çalıştırma, tablodan CRUD endpoint üretimi (`.CrudEndpoints` yetkisi); karar sırasının 2. adımı buradan başlar. |
| **Developer Kit › Files** | `App.Files` · `/admin/files` | Blob depolama | tenant | Dosya yöneticisi. Ekranın dosya alanı için ayrı depolama kurma; dosya/görsel editörleri ve Intranet Documents bu altyapıyı kullanır. |
| **Developer Kit › Custom Endpoints** | `App.DeveloperKit.CustomEndpoints` | `Sas_H_CustomEndpoint` | host | `Name`, `Url`, `Method`, `DataSourceCode`, `Sql`, `ParametersJson` (`Static`/`Query`/`Path`/`Body`), `PermissionsJson` (`Global`/`Role`/`User`) — parametreli SQL'i yetkili bir HTTP ucuna çevirir. |
| **Developer Kit › Dynamic Services** | `App.DeveloperKit.DynamicServices` | `Sas_H_DynamicService` | host | Liste ListForm ekranıdır; kod, toolbar/satır butonlarından açılan `DynamicServiceEditor` diyalogunda (Monaco) yazılıp derlenir ve yayınlanır (`.TestCompile`, `.Publish`, `.ViewCode`). SQL'in yetmediği iş kuralı için 3. adım. |
| **Developer Kit › Components** | `App.DeveloperKit.CustomComponents` | `Sas_H_CustomComponent` | host | Custom component listesi ve satırdaki **Design** butonuyla **Visual Designer** girişi (§10; `/admin/developerkit/components/design/:id`). Kayıtlar `data/App.DeveloperKit.CustomComponents/{Id}.json` klasörüne satır başına senkronlanır; public sayfalar ile üst/alt bilgi de buradadır. |
| **Developer Kit › ListForm** | `App.Listforms.Listform` | `Sas_H_ListForm` · `Sas_H_ListFormField` · `Sas_H_ListFormWorkflow` · `Sas_H_ListFormCustomization` · `Sas_H_ListFormImport` | host | Ekran tanımlarının kendisi. Bu dosyada anlatılan bütün JSON kolonlarının canlı hâli; düzenleyicisi `/admin/listform/edit/{kod}`. |
| **Developer Kit › Intranet Widgets** | `App.DeveloperKit.IntranetWidgets` | `Sas_T_IntranetWidget` | tenant | Intranet panosunda hangi widget'ın hangi kolonda (`Column`), hangi sırada (`Order`) ve hangi yetkiyle (`PermissionName`) çizileceği; `SourceType` `Builtin` (koddaki `Code`) ya da `Custom` (`ComponentName` ile bir custom component). Seed: `data/App.DeveloperKit.IntranetWidgets.json`. |
| **Developer Kit › MCP Servers** | `App.DeveloperKit.McpServers` | `Sas_H_McpServer` | host | `/mcp` ucunun kiracı bazlı sözleşmesi: `Name`, `Url`, `Tenants`, `AllowedTools` (boşsa tüm araçlar, doluysa yalnızca seçilenler), `MaxRows`. Yetkiler: ekran `App.DeveloperKit.McpServers`, erişim ve okuma `.Invoke`, her değişiklik `.Write` (kiracıda satır yazma, host'ta ayrıca tablo/ekran/bileşen geliştirme) — arkasındaki ekran C/U/D, Wizard ve Custom Components yetkileri ayrıca istenir. Kiracı veri okur ve yazar, geliştirme yapamaz (`TenantTools`: şema araçları, `query_list`, `run_select`, `insert_row`/`update_row`/`delete_row`); ham SQL `App.SqlQueryManager` ister; MCP yetki vermez. Kayıtlar `data/App.DeveloperKit.McpServers.json`'a senkronlanır. Ayrıntı: `README.md` §13.9. |
| **Developer Kit › Wizard Manager** | menü kodu `App.Listforms.WizardManager` · yetki `App.Listforms.Wizard` · `/admin/listform/wizardManager` | `configs/seeds/wizard/*.json` | host | Wizard seed dosyalarının kart/liste görünümü: menü üst düğümü ve URL, **bağımlılıklar**, düzenleme, export (bağımlılık kapanışı) / import ve **silme** (`WizardRecordCleaner`: ekran, veri aynası ve izlenen kayıtları kaldırılır, başka ekran kullanıyorsa engellenir, sonuç raporlanır; onay diyaloğu ekranın tablosunu sorar, seçilirse `WizardTableCleaner` tabloyu scripti ve crud dosyasıyla düşürür — `lowcode` §4.5). Sihirbazın kendisi `/admin/listform/wizard`. |
| **Forum Management › Categories / Topics / Posts** | `App.ForumManagement.Categories` · `.Topics` · `.Posts` | `Sas_T_ForumCategory` · `Sas_T_ForumTopic` · `Sas_T_ForumPost` | tenant | Forumun yönetim tarafı: kategori (seed `data/App.ForumManagement.Categories.json`), konu (kategori lookup'ı, sayaçlar, sabitle/kilitle/çözüldü bayrakları), gönderi (konu lookup'ı, kabul edilen yanıt). Kullanıcı tarafı Administration'daki `/admin/forum`. |

> Menü kodu ile yetki adı **her zaman aynı değildir**: Wizard Manager'da kod
> `App.Listforms.WizardManager`, yetki `App.Listforms.Wizard`'dır; Administration'daki Forum
> ekranında kod `App.Forum`, yetki `App.ForumManagement.Publish`'tir. Org Chart'ta menü ve
> `/admin/organization` rotası aynı yetkiyi (`App.Hr.OrgChart`) ister. Yeni ürettiğin ekranlarda
> ikisini ayırma — wizard zaten aynı kökü kullanır (`lowcode` §2).

### 12.3 Administration menüsü

Kök menü `App.Administration`. Tabloların çoğu `Adm_T_*` — yani **kiracı başına** ayrışır; Identity
ekranları ABP tablolarıdır, Licence/Dev Request host tablolarını okur.

| Ekran | Kod / route | Tablo | Komponent üretirken ne işe yarar |
| --- | --- | --- | --- |
| **Definitions › Sector** | `App.Definitions.Sector` | `Adm_T_Sector` | Sektör lookup’ı. Veri `data/App.Definitions.Sector.json`'dan seed edilir. |
| **Definitions › Contacts** | `App.Definitions.Contact` (menüsüz sekmeler `.ContactSales`, `.ContactPurchasing`, `.ContactFinancial`, `.ContactAccounting`, `.ContactNotes`, `.ContactPerson`, `.ContactBankAccount`) | `Adm_T_Contact` · `Adm_T_ContactPerson` · `Adm_T_ContactBankAccount` | Satış ve satınalmanın ortak müşteri/tedarikçi kartı; belge ekranlarında cari lookup'ı buradan alınır (`IsActive = 1`, `TenantId = '@TENANTID'`). Wizard ekranıdır, ayrıntı `configs/seeds/docs/modules/App.Administration.md` › Tanımlamalar. Seed `data/App.Definitions.Contact.json`. |
| **Definitions › Contact Tags** | `App.Definitions.ContactTag` | `Adm_T_ContactTag` | Kontak sınıflandırma etiketleri; Kontaklar'ın `Tags` alanı (`dxTagBox`) buradan seçer. Seed `data/App.Definitions.ContactTag.json`. |
| **Definitions › Sequence** | `App.Definitions.Sequence` | `Adm_T_Sequence` | Belge numarası üretimi (`lowcode` §9.9); alan varsayılanında `CustomValueType: 5` ile bağlanır. Entity `IMultiTenant`'tır; ekran `IsTenant = true`, yetkiler `MultiTenancySide = Both` — her kiracı kendi numaratörlerini tutar. Seed `data/App.Definitions.Sequence.json`. |
| **Definitions › UoM Category** | `App.Definitions.UomCategory` (alt form `.Uom`) | `Adm_T_UomCategory` · `Adm_T_Uom` | Ölçü birimi, `Ratio`/`Rounding` — miktar alanı olan ekranlarda birim lookup'ı ve çevrim. Entity'ler `IMultiTenant`'tır; ekranlar `IsTenant = true`, yetkiler `MultiTenancySide = Both`. Seed `data/App.Definitions.{UomCategory,Uom}.json`. |
| **Licence** | `App.Licence` · `/admin/form/App.Licence` | `AbpTenants` + `V_Sas_H_OrderItem_ByTenantId` | **`ListFormType = Form`** (listesiz, tek kayıtlık ekran) + alt kalem listesi. "Tek kayıtlık kart ekran" isteğinin karşılığı budur. |
| **Dev Request** | `App.DevRequest` | `Sas_H_DevRequest` | Kiracı tarafındaki talep ekranı (Saas'taki listenin kullanıcı yüzü; `UserName` varsayılanı `@USERNAME`). |
| **Bildirimler › Bildirim Şablonları** | `App.Notifications.NotificationTemplates` | `Adm_T_NotificationTemplate` | Elle gönderimde seçilen mesaj metinleri: `Code`, `Name`, `Channel` (boş = tüm kanallar), `Subject`, `Body` (`{AdSoyad}`, `{KullaniciAdi}`, `{Eposta}`, `{Tarih}`, `{Saat}`, `{Kiraci}` yer tutucuları), `IsActive`. Boş bırakılan konu/gövde şablondan tamamlanır. Seed: `data/App.Notifications.NotificationTemplates.json`. |
| **Bildirimler › Bildirim Türleri / Kuralları** | `App.Notifications.NotificationTypes` · `.NotificationRules` | `Adm_T_NotificationType` · `Adm_T_NotificationRule` | Olay bazlı bildirim: tür + kanal + alıcı (`All`/`User`/`Role`/`OrganizationUnit`/`Custom`), `IsFixed` zorunlu kural. 8 kanal (`Sms`, `Mail`, `Rocket`, `Desktop`, `UiActivity`, `UiToast`, `WhatsApp`, `Telegram`); etiketleri `App.NotificationChannel.{Kanal}` dil anahtarlarıdır. Tür ve kural kiracıya aittir, yeni kiracıya varsayılan küme kopyalanır (`NotificationTenantDefaultsSeedContributor`). Kurallar ekranında `CreateNotification` diyaloğu da vardır. Ayrıntı: `lowcode` §9.11, `README.md` §13. |
| **Bildirimler › Bildirimler** | `App.Notifications.Notification` | `Adm_T_Notification` | Hem kuyruk günlüğü hem elle gönderim ekranı: liste kural motorunun ürettiklerini de gösterir, ekleme formu alıcı × kanal açılımını kuyruğa yazar (`InsertServiceAddress = list-form-dynamic-api/notification-insert`; `dxTagBox` çoklu alıcı/kanal). Tip her zaman `Manuel`, güncelleme kapalı. Ayrı bir manuel gönderim tablosu yoktur. Ayrıntı: `README.md` §13.5.1. |
| **Agenda** | `App.Agenda` | `Adm_T_Agenda` | **Takvim (Scheduler) düzeninin** referansı (`DefaultLayout: scheduler`): `StartDate`, `EndDate`, `AllDay`, `RecurrenceRule`, `RecurrenceException`. Tekrarlayan randevu isteği kod gerektirmez. |
| **Settings** | `App.Setting` · `/admin/settings` | — | `SettingDefinition` kayıtlarından üretilen ayar ekranı; değerler burada girilir. `List` seçeneklerinin etiketi dil anahtarıdır. |
| **Restrictions › Work Hour** | `App.Restrictions.WorkHour` | `Adm_T_WorkHour` | Gün bazlı çalışma saati (`Monday`…`Sunday`, `StartTime`, `EndTime`); kullanıcıya `AbpUsers.WorkHour` ile bağlanır. "Sadece mesai saatinde girilebilsin" burada çözülür. |
| **Restrictions › IP Restrictions** | `App.Restrictions.IpRestrictions` | `Adm_T_IpRestriction` | `ResourceType` + `ResourceId` + `IP` — kullanıcı/rol bazlı IP kısıtı. |
| **Identity › Permission Groups / Permissions** | `Abp.Identity.PermissionGroups` · `Abp.Identity.Permissions` | `AbpPermissionGroups` · `AbpPermissions` | Yetki ağacı (tree düzeni). Yeni ekranın yetkileri burada görünür; `Modules` kolonu yetkiyi modüllere bağlar (pipe ile çoklu), `Order` kardeşler arası sıradır. Seed: `data/Abp.Identity.Permission{Groups,s}.json`. |
| **Identity › Claim Type** | `App.IdentityManagement.ClaimType` | `AbpClaimTypes` | Kullanıcıya ek alan (claim) tanımı: `ValueType`, `Regex`, `Required`, `IsStatic`. |
| **Identity › Roles** | `AbpIdentity.Roles` | `AbpRoles` | Rol yönetimi + `RolesPermission` diyaloğu; yeni ekranın yetkisi role buradan verilir. Yazma `list-form-dynamic-api/role-*`. |
| **Identity › Users** | `AbpIdentity.Users` · detay `/admin/users/detail/:userId` | `AbpUsers` | Kullanıcı yönetimi + `UsersPermission` diyaloğu (detay ve kullanıcı bilgisi kaydı `AbpIdentity.Users.Update`, "Yetkili kullanıcılar" `App.Listforms.Listform.Update`, oturum sonlandırma `…IdentityManagement.Sessions` ister; istemciden gelen şube kimlikleri kiracının kendi şubelerine süzülür), **KPI widget'ları** ve `list-form-dynamic-api/user-*` ile devredilen yazma. Kullanıcı `WorkHour`, `DepartmentId`, `JobPositionId`, `Gender` (`Male`/`Female`, `App.StaticLookup.*`) ve `HomeAddress` alanlarını liste ve formda taşır; kişisel ve kimlik bilgileri (`IdentityNumber`, `BirthDate`, `EducationLevel`, `Nationality`, `SskNo`…) detay ekranındadır. Detay sekmeleri karışmasın diye gruplanmıştır: **General** (iletişim + ikinci e-posta/telefon, ek bilgi, avatar, askerlik `MilitaryStatus`/`MilitaryPostponeEndDate`, engellilik `IsDisabled`/`DisabilityRate`/`DisabilityReport` — rapor base64, 5 MB), **Identity** (nüfus cüzdanı, doğum ve aile, uyruk Türkiye değilse yabancı uyruk `Passport*`/`WorkPermit*`), **Work** (organizasyon `RegistrationNo`/`SskNo`/`ShiftId`/`PdksCardNo`, sözleşme `EmploymentType`/`ContractType`/`ContractEndDate`/`ProbationEndDate`/`SeniorityStartDate`, çıkış `TerminationDate`/`TerminationReasonId`/`TerminationNote`, sürücü belgesi `DrivingLicense*` — sınıflar `|` ile, iletişim kanalları; altında iş deneyimi), **Education & Skills** (en yüksek `EducationLevel` + eğitim/dil/yetenek/belge alt listeleri), **Family / Emergency**, **Financial** (`BankName`, `Iban`, `SalaryType`, `GrossSalary`, `SalaryCurrency` + yan haklar), Health, Permissions, Lockout, Claims. Deneme süresi işe girişten en fazla dört ay sonra biter (`UpdateUserAsync` ve ekran doğrular). Ücret alanları `UserInfoViewModel`'de taşınmaz — o model intranet doğum günü listesine de akar; `GET {id}/financial` / `PUT financial` uçlarından okunur, yetki detayınkiyle aynıdır (`AbpIdentity.Users.Update`). Aynı sebeple `DisabilityReport` yalnızca `GetByIdAsync`'te doldurulur. `ShiftId`, `TerminationReasonId`, `SalaryCurrency` seçenekleri ekranda `list-form-select/lookup` ile bu ListForm'un alan lookup'larından okunur (`useUserFieldLookup`). Detaydaki **Sağlık Kartı** sekmesi `BloodType` ile soy geçmişini (`{Mother,Father,Sibling,Child}HealthStatus` — `Alive`/`Deceased`, `App.StaticLookup.*` — ve `…HealthNote`) ve öz geçmişini (`ChronicDisease`, `TetanusVaccination`, `HepatitisVaccination`, `OtherVaccination`) taşır; sekme dört gruptur (Soy/Öz Geçmişi, Laboratuvar - Fizik Muayene `Lab*`/`Exam*`, Anamnez `Complaint*`/`Diagnosis*` + 3-10. sorular, Sonuç `FitForWork*`/`ShiftWorkFit`/`NightWorkFit`). Sonuçtaki hekim (`FitnessDoctorId`, `ShiftNightDoctorId`) wizard tablosu `Hr_T_Doctor`'dan `LookupQueryValues.TenantDoctorValues` ile seçilir; diploma ve işyeri hekimliği belgesi hekimden gösterilir, kullanıcıya yazılmaz. Bu alanların hepsi listede gizli alandır; arayüz `user-management/HealthCardTab.tsx`. Kullanıcı seçen her lookup bu bilgileri `AbpUsers`'tan okur ve kopya kolon aynı ad/tip/değer kümesiyle açılır (`lowcode.instructions.md` §0.12 madde 5). Yeni bir kullanıcı alanı = `PlatformConsts.AbpIdentity.User` + `AbpIdentityUserExtensions` + EF eşlemesi ve migration + `UserInfoViewModel` (detay/profil) + `CreateUpdateUserInput` ve `user-insert`/`user-update` (liste) + `ListFormSeeder_Administration` alanı + gerekiyorsa yönetici varsayılanı (`PlatformConsts.AbpIdentity.User.Admin*DefaultValue` + `PlatformIdentityDataSeeder`; host ve tenant Seed sekmesinin yöneticisi buradan oluşur). |
| **Identity › Users › Work Experience** | `App.IdentityManagement.UserWorkExperience` (menüsüz alt liste) | `Adm_T_UserWorkExperience` | Kullanıcının daha önce çalıştığı yerler: `CompanyName`, `SectorId` (Sektörler lookup'ı, `LookupQueryValues.TenantSectorValues`), `StartDate`, `EndDate`, `JobDescription` (HtmlEditor). Entity `IMultiTenant`; kullanıcı detayının Work sekmesinde `PlatformViewHost` ile `UserId` filtresiyle gömülüdür, yeni satır `UserId`'yi filtreden alır. Kendi yetkisi yoktur: okuma `AbpIdentity.Users`, ekleme/güncelleme/silme detay sayfasının yetkisi `AbpIdentity.Users.Update`. |
| **Identity › Users › Health Card lists** | `App.IdentityManagement.UserPeriodicExamination` · `.UserPatientProtocol` · `.UserSickLeave` (menüsüz alt listeler) | `Adm_T_UserPeriodicExamination` · `Adm_T_UserPatientProtocol` · `Adm_T_UserSickLeave` | Periyodik muayene (hekim `Hr_T_Doctor`'dan, diploma no seçimde `EditorScript.Copy` ile kopyalanır), hasta protokol defteri (`ProtocolType`/`ProtocolResult` statik lookup) ve istirahat listesi (`Days` tarihlerden `EditorScript.Days` ile hesaplanır). Entity'ler `IMultiTenant`; Sağlık Kartı sekmesinde (`HealthCardTab.tsx`) `UserId` filtresiyle gömülüdür. Yetki Work Experience ile aynıdır: okuma `AbpIdentity.Users`, ekleme/güncelleme/silme `AbpIdentity.Users.Update`. |
| **Identity › Users › Education & Skills lists** | `App.IdentityManagement.UserEducation` · `.UserLanguage` · `.UserSkill` · `.UserCertificate` (menüsüz alt listeler) | `Adm_T_UserEducation` · `Adm_T_UserLanguage` · `Adm_T_UserSkill` · `Adm_T_UserCertificate` | Eğitim geçmişi (`EducationLevel` kullanıcınınkiyle aynı değerler, `SchoolName`, `Department`, `StartDate`, `EndDate`, `IsGraduated`), yabancı dil (`SkillId` → `Languages` tipindeki `Hr_T_Skill`, `SkillLevelId` dilin tipine ait `Hr_T_SkillLevel`, cascade), yetenek (`SkillId` → `Languages` dışındaki tipler, `Level` 1-5 statik lookup, check constraint) ve yeterlilik belgesi (`CertificateId` → wizard tablosu `Hr_T_Certificate`, EF ilişkisi yok; `CertificateNo`, `IssuedBy`, `IssueDate`, `ExpiryDate`). Lookup'lar `LookupQueryValues.Tenant{LanguageSkill,SkillLevelBySkill,NonLanguageSkill,Certificate}Values`. `EducationSkillsTab.tsx`; yetki Work Experience ile aynıdır. |
| **Identity › Users › Family / Emergency lists** | `App.IdentityManagement.UserFamilyMember` · `.UserEmergencyContact` | `Adm_T_UserFamilyMember` · `Adm_T_UserEmergencyContact` | Eş ve çocuklar (`Relationship` `Spouse`/`Child`, ad, TC, doğum tarihi, `EmploymentStatus`, `IsInsuranceCovered`, `IsBenefitCovered`) ve acil durum kişileri (ad, `Relationship`, telefon). `FamilyEmergencyTab.tsx`; yetki Work Experience ile aynıdır. |
| **Identity › Users › Benefits** | `App.IdentityManagement.UserBenefit` | `Adm_T_UserBenefit` | Yan haklar (`BenefitType` — İK › Definitions › Benefit Type'tan `Code` değeri, `LookupQueryValues.BenefitTypeValues`, `Amount`, `StartDate`, `EndDate`, `Note`); Financial sekmesinde (`FinancialTab.tsx`). Yetki Work Experience ile aynıdır. |
| **Identity › Organization Units** | `Abp.Identity.OrganizationUnits` · `/admin/ous` | ABP OU tabloları | Birim ağacı. Ekranı `IsOrganizationUnit = true` yaparsan veri bu ağaca göre süzülür; bildirim alıcısı da OU olabilir. |
| **Identity › Audit Logs** | `App.IdentityManagement.AuditLogs` | `AbpAuditLogs` | İstek denetim kaydı + `AuditLogDetail` diyaloğu. "Kim ne zaman ne yaptı" isteği yeni tablo gerektirmez. |
| **Identity › Sessions** | `App.IdentityManagement.Sessions` | `AbpSessions` | Açık oturumlar; `UiEvalService.ApiKickUser` ile oturum düşürme (`lowcode` §9.13). |
| **Reports › Categories / Templates** | `App.Reports.Categories` · `App.Reports.ReportTemplates` | `Adm_T_ReportCategory` · `Adm_T_ReportTemplate` | Kendi düzeni olan çıktılar (fatura, teklif, sertifika, taahhütname). `Raporlar` kategorisindeki şablon `DynamicReport` ile basılan HTML'dir; satırdan `/admin/reports/DynamicReport/view/{Id}/{ListFormCode}?recordId=@Id` ile açılır, `{{AlanAdi}}` kayıtla dolar. MCP: `list_report_templates`, `save_report_template`; ekrana wizard `CommandColumns` butonuyla bağlanır (`lowcode` §9.12). Seed bayrakları açık. |
| **Videoroom** | `App.Videoroom` · `/admin/videoroom/dashboard` | `Adm_T_Videoroom` · `Adm_T_VideoroomParticipant` · `Adm_T_VideoroomAttandance` · `Adm_T_VideoroomChat` | Görüntülü oda, katılım ve sohbet kaydı. |
| **Forum** | menü kodu `App.Forum` · yetki `App.ForumManagement.Publish` · `/admin/forum` | `Sas_T_Forum*` | Forumun kullanıcı tarafı. |

Menüde görünmeyen ama route'u olan ekranlar: `/admin/dashboard`, `/admin/ai`,
`/admin/activityLog`, `/admin/changeLog`, `/admin/profile/{general,employee-info,leave,timesheet,performance,password,notification-settings}`,
`/admin/users/detail/:userId` (yetki `AbpIdentity.Users.Update`), `/admin/videoroom/list` ve
`/admin/videoroom/room/:id`, `/admin/reports/*`, `/admin/listform/{wizard,wizardManager}`,
`/admin/listform/edit/:listFormCode`, `/admin/developerkit/components/design/:id` ve dinamik ekran
rotaları. Custom component'lerin kendi `RoutePath`'leri (`/admin/roles`, `/admin/roles-list` gibi)
route tablosunda değil bileşen kaydındadır.

**Dinamik ekran rotaları** — üretilen her ListForm ekranı bunları kullanır, ayrıca route kaydı
açılmaz:

| Route | Bileşen | Ne açar |
| --- | --- | --- |
| `/admin/list/:listFormCode` | `views/list/List` | Liste (grid/card/pivot/tree/gantt/scheduler/todo — `LayoutJson`'a göre) |
| `/admin/form/:listFormCode` | `views/form/FormNew` | Yeni kayıt formu |
| `/admin/form/:listFormCode/:id` | `views/form/FormView` | Tek kayıt görüntüleme (`AllowDetail` bunu açar) |
| `/admin/form/:listFormCode/:id/edit` | `views/form/FormEdit` | Tek kayıt düzenleme |
| `/admin/chart/:listFormCode` | `views/list/Chart` | Yalnız grafik ekranı |

`/admin/pivot/...` diye bir route **yoktur**; pivot, liste ekranındaki bir görünümdür.

### 12.4 İK (Hr) menüsü

Kök menü `App.Hr` (`ModuleId = Hr`, `Order = 0`; Saas `-2` ve Administration `-1`'in yanında),
yetki grubu `App.Hr`. İK'ya ait her şey `Hr` ile başlar: tablo `Hr_{H|T}_*` (`MenuPrefix.Hr`),
ListForm kodu / menü kodu / yetki adı / dil anahtarı `App.Hr.*`, seed dosyası `data/App.Hr.*.json`,
seeder `ListFormSeeder_Hr.cs` (`SeedConsts.AppCodes.Hr`, `PlatformConsts.AppCodes.Hr`), entity
klasörü `Entities/Tenant/Hr/Definitions`. Tanımlar alt menüsü `App.Hr.Definitions`'tır
(`App.Platform.Definitions` başlığı); Organizasyon Şeması doğrudan `App.Hr` altındadır.
Aşağıdaki tabloda `Wizard` notu taşıyan ekranlar wizard ile üretilmiştir: entity'leri yoktur, tablo
`sql/object/Hr_T_*.sql`, ekran `wizard/{Ad}.json` dosyasındadır (`ListFormSeeder_Hr.cs`'te yer almazlar).
Araçlar (`App.Hr.Vehicles`) `App.Hr` altında ara menüdür; ara yetki aynı kodu taşır. Eğitimler
(`App.Hr.Training`) doğrudan `App.Hr` altındadır; Eğitim Tipleri/Konuları `App.Hr.Definitions` altındadır.
Intranet de bu moduldedir: menü `App.Hr.Intranet`, ekran/yetki kodları `App.Hr.Intranet.*`
(`SeedConsts.AppCodes.Intranet`), tablolar `Hr_T_{Announcement,Survey*,Social*,Event*}` ve mesajlaşma
`Hr_T_MessengerConversation*`, entity klasörü `Entities/Tenant/Hr/Intranet`. `Sas_T_IntranetWidget`
(Developer Kit › Intranet Widgets) Saas'ta kalır; kayıtlarının `PermissionName` değerleri `App.Hr.Intranet.*.Widget`'tır.

İK yetkilerinin `Modules` değeri `Sas|Hr`'dir: host (`Sas`) her zaman görür, kiracı yalnızca modül
listesinde `Hr` varsa görür (modül listesi boş kiracıda süzme yoktur — `MenuAppService`,
`RolesPermission.tsx`). Yetki ağacı: `App.Hr.Definitions` → `App.Hr.SkillType` (1),
`App.Hr.SkillLevel` (2), `App.Hr.Skill` (3), `App.Hr.Department` (4), `App.Hr.JobPosition` (5);
`App.Hr.OrgChart` grubun kökünde (2). ListForm ekranlarının alt yetkileri `.Create`, `.Update`,
`.Delete`, `.Export`, `.Import` (Skill Type'ta ayrıca `.Note`).

| Ekran | Kod / route | Tablo | Kapsam | Komponent üretirken ne işe yarar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Definitions › Skill Type** | `App.Hr.SkillType` (alt formlar `App.Hr.SkillLevel`, `App.Hr.Skill`) | `Hr_T_SkillType` · `Hr_T_SkillLevel` · `Hr_T_Skill` | tenant | Yetkinlik tanımı; bir ana ekrandan iki alt forma açılan **çoklu alt form** örneği. Seed `data/App.Hr.{SkillType,SkillLevel,Skill}.json`. |
| **Definitions › Department** | `App.Hr.Department` | `Hr_T_Department` | tenant | **Şube bazlı** departman ağacı: ilk sütun `BranchId` (Şube Adı; `LookupQueryValues.TenantBranchValues`, zorunlu), `ParentId` lookup'ı seçili şubenin departmanlarına süzülür (`BranchDepartmentValues`, cascade `BranchId`). `ParentId` ile **ağaç (TreeList) düzeninin** referansı; personel/onay ekranlarının departman lookup'ı. Tekil indeks `TenantId + BranchId + Name`. Seed `data/App.Hr.Department.json`. |
| **Definitions › Job Position** | `App.Hr.JobPosition` | `Hr_T_JobPosition` | tenant | Ünvan ağacı. Form sırası `BranchId` → `DepartmentId` (şubeye göre süzülür) → `Name` → `ParentId` (departmana göre süzülür); şube değişince departman ve üst görev temizlenir (`CascadeEmptyFields`). **İki kademeli cascade** örneği. Seed `data/App.Hr.JobPosition.json`. |
| **Work Calendar** | `App.Hr.WorkCalendar` | `Hr_T_WorkCalendar` | tenant | Resmi tatil ve çalışılmayan günler: `Name`, `StartDate`, `EndDate`, `DayType` (`Holiday`/`HalfDay`), `RecurrenceRule` (boş = tek sefer, `FREQ=YEARLY` = her yıl), `AllDay` (gizli, `true`), `IsActive`. Grid'e ek olarak **Takvim (Scheduler)** görünümü açıktır (`TextExpr = Name`). İzin ve puantaj hesabının tatil kaynağıdır. Wizard `wizard/Hr_WorkCalendar.json`, tablo `sql/object/Hr_T_WorkCalendar.sql`, seed `data/App.Hr.WorkCalendar.json` (sabit tarihli resmi tatiller her yıl tekrar eder; Ramazan ve Kurban bayramları hicri takvime göre kaydığı için 2026–2027 tarihleriyle tek seferlik girilir, sonraki yıllar ekrandan eklenir). |
| **Definitions › Leave Type** | `App.Hr.LeaveType` | `Hr_T_LeaveType` | tenant | İzin türü: `Code`, `Name`, `Gender` (`All`/`Male`/`Female`), `MaxDaysPerYear`, `IsPaid`, `DeductsFromAnnualLeave`, `RequiresDocument`, `AllowHalfDay`, `BalanceExceedAction` (`Block`/`Warn`), `IsActive`. İzin Yönetimi'nin tür kuralları; `Sick` kodlu tür Sağlık Kartı istirahatiyle eşlenir. Wizard `wizard/Hr_LeaveType.json`, tablo `sql/object/Hr_T_LeaveType.sql`, seed `data/App.Hr.LeaveType.json` (Türkiye standart izin türleri). |
| **Definitions › Expense Type** | `App.Hr.ExpenseType` | `Hr_T_ExpenseType` | tenant | Masraf türü: `Code`, `Name`, `DefaultAmount`, `CurrencyId` (`Sas_H_Currency` lookup'ı), `IsTaxable`, `IsSgkSubject`, `RequiresReceipt`, `IsActive`. Masraf beyanı ekranlarının lookup'ı. Wizard `wizard/Hr_ExpenseType.json`, tablo `sql/object/Hr_T_ExpenseType.sql`, seed `data/App.Hr.ExpenseType.json`. |
| **Definitions › Benefit Type** | `App.Hr.BenefitType` | `Hr_T_BenefitType` | tenant | Yan hak türü: `Code`, `Name`, `DefaultAmount`, `CurrencyId`, `IsTaxable`, `IsSgkSubject`, `IsActive`. Kodu kullanıcının yan hak kaydında (`Adm_T_UserBenefit.BenefitType`, Identity › Users › Benefits) değer olarak saklanır; kod değiştirilirse eski kayıtlar eşleşmez. Wizard `wizard/Hr_BenefitType.json`, tablo `sql/object/Hr_T_BenefitType.sql`, seed `data/App.Hr.BenefitType.json`. |
| **Shift** | `App.Hr.Shift` | `Hr_T_Shift` | tenant | Vardiya: `Name`, `StartTime`/`EndTime` (`HH:mm`), `BreakMinutes`, `LateToleranceMinutes`/`EarlyLeaveToleranceMinutes` (boşsa Ayarlar › Puantaj), `WorkingHours`, `IsNightShift`, `IsActive`. Seed `data/App.Hr.Shift.json`. |
| **Event Log** | `App.Hr.EventLog` | `Hr_T_EventLog` | tenant | Olay günlüğü: vardiya amiri / güvenlik odası / gözlem odası gibi kaynakların (`LogSource` statik lookup) gün içi kayıtları — `BranchId`, `UserId` (olayı yaşayan), `EventDate`/`EventTime`, `Importance`, `ShiftId` (`Hr_T_Shift`), `Description`. Wizard `wizard/Hr_EventLog.json`, tablo `sql/object/Hr_T_EventLog.sql`. |
| **Definitions › Training Type / Subject** | `App.Hr.TrainingType` · `App.Hr.TrainingSubject` | `Hr_T_TrainingType` · `Hr_T_TrainingSubject` | tenant | Eğitim türü (`Name`, `IsActive`) ve konusu (`TrainingTypeId`, `Name`, `IsEvaluated`, `IsActive`). Wizard; seed `data/App.Hr.{TrainingType,TrainingSubject}.json`. |
| **Training** | `App.Hr.Training` (alt formlar `App.Hr.TrainingParticipant`, `App.Hr.TrainingFile`) | `Hr_T_Training` · `Hr_T_TrainingParticipant` · `Hr_T_TrainingFile` | tenant | Eğitim kaydı: tür → konu cascade (`TrainingSubjectId` ← `TrainingTypeId`), şube, tarih/saat + `TotalHours`, `Status` (`Open`/`Closed`), eğitmen/yer/kurum, kazandırdığı yetkinlikler (`SkillIds` — `dxTagBox`, `Hr_T_Skill`), maliyet kalemleri + `CostTotal`. Katılımcı alt formu kullanıcıyı `AbpUsers`'tan seçer, `HireDate`/`DepartmentId`/`JobPositionId` kopyalanır; `AttendanceStatus`, değerlendirme/sınav puanı. Dosya alt formu `DocumentTypeId` (`Hr_T_DocumentType`) taşır. Katılım belgesi `Raporlar` kategorisindeki "Katılım Belgesi" şablonudur (`App.Hr.TrainingParticipant`). Wizard. |
| **Vehicles › Vehicle Document / Expense Definition / Destination** | `App.Hr.VehicleDocument` · `App.Hr.VehicleExpenseDefinition` · `App.Hr.VehicleDestination` | `Hr_T_VehicleDocument` · `Hr_T_VehicleExpenseDefinition` · `Hr_T_VehicleDestination` | tenant | Araç modülünün tanımları: belge türü (`DocumentGroup`, `DocumentType`, `Name`), masraf kalemi (`ExpenseType`, `Name`), gidilecek yer (`Name`, `Distance`); hepsinde `IsActive`. Wizard; belge ve masraf tanımları seed'lidir (`data/App.Hr.{VehicleDocument,VehicleExpenseDefinition}.json`). |
| **Vehicles › Vehicle** | `App.Hr.Vehicle` (alt form `App.Hr.VehicleFile`) | `Hr_T_Vehicle` · `Hr_T_VehicleFile` | tenant | Araç kartı: şube, marka/model/kasa, `PlateNumber`, `CurrentKm`, `Status`, muayene/sigorta/egzoz/takograf başlangıç–bitiş tarihleri. Dosya alt formu belge türünü `Hr_T_VehicleDocument`'tan seçer. Wizard. |
| **Vehicles › Driver** | `App.Hr.Driver` (alt formlar `App.Hr.DriverDocument`, `.DriverPenalty`, `.DriverAccident`) | `Hr_T_Driver` · `Hr_T_DriverDocument` · `Hr_T_DriverPenalty` · `Hr_T_DriverAccident` | tenant | Şoför = kullanıcı (`UserId` → `AbpUsers`) + en çok beş araç (`Vehicle1Id`…`Vehicle5Id`) + `TotalKm`; belge, ceza (`Amount`) ve kaza kayıtları alt formdur, ekli dosyayla. Wizard. |
| **Vehicles › Vehicle Expense** | `App.Hr.VehicleExpense` (alt form `App.Hr.VehicleExpenseLine`) | `Hr_T_VehicleExpense` · `Hr_T_VehicleExpenseLine` | tenant | Araç masraf faturası (`VehicleId`, `InvoiceNo`, `InvoiceDate`, `DestinationId`, belge görseli `dxImageUpload`) ve satırları (`ExpenseDefinitionId`, `Quantity`, `Amount`, `DiscountRate`, `NetAmount`). **Fiş + satır** kalıbı. Wizard. |
| **Vehicles › Vehicle Movement** | `App.Hr.VehicleMovement` | `Hr_T_VehicleMovement` | tenant | Araç çıkış/giriş kaydı: çıkışta şube, tarih/saat, km, gönderen/güvenlik/şoför kullanıcıları, araç, gidilecek yer, sebep; girişte güvenlik, şube, tarih/saat, km; `TravelledKm`, `DurationMinutes`, `ExpectedKm` hesaplanır, `Status` (`Arrived`/`Left`). Wizard. |
| **Definitions › Penalty Type** | `App.Hr.DisciplinaryPenaltyType` | `Hr_T_DisciplinaryPenaltyType` | tenant | Disiplin cezası türü: `Name`, `Severity` (1–5), `Description`, `IsActive`. Karar alt formunun lookup'ı (aktifler, ağırlık sırasıyla). Wizard; seed `data/App.Hr.DisciplinaryPenaltyType.json` (sözlü/yazılı uyarı, ihtar, kınama, ücret kesintisi, fesih). |
| **Disciplinary Case** | `App.Hr.DisciplinaryCase` (alt formlar `App.Hr.DisciplinaryDefense`, `.DisciplinaryDecision`, `.DisciplinaryFile`) | `Hr_T_DisciplinaryCase` · `Hr_T_DisciplinaryDefense` · `Hr_T_DisciplinaryDecision` · `Hr_T_DisciplinaryFile` | tenant | Olay tutanağı: personel (`UserId` → `AbpUsers`, `DepartmentId`/`JobPositionId` kopyalanır), olay tarihi/saati/yeri, `Subject`, `IncidentDescription` (`dxHtmlEditor`), tanıklar (`WitnessUserIds` — `dxTagBox`), `ReportedById`, `Status` (`Open`/`AwaitingDefense`/`Decided`/`Closed`; Todo panosu bu kolonla). `CaseNo` (`DSP-{yyyy}-{00001}`, kiracı ve yıl bazında) `InsertAfterCommand` ile SQL'de üretilir — `Sequence` kiracıya kopyalanmadığı için numaratör kullanılmaz. Alt formlar: savunma (`RequestDate`, `DueDate` = talep + 2 gün, `ResponseDate`, `DefenseText`, `Status`), karar (`PenaltyTypeId`, karar/yürürlük/tebliğ tarihi, `DeductionAmount`, `Status` `Draft`/`Final`, onay süreci yok), belge (`DocumentTypeId` → `Hr_T_DocumentType`, dosya). Alt form yetkileri `App.Hr.DisciplinaryCase` altındadır. Wizard. |
| **Definitions › Candidate Source / Rejection Reason / Evaluation Criterion** | `App.Hr.CandidateSource` · `App.Hr.RejectionReason` · `App.Hr.EvaluationCriterion` | `Hr_T_CandidateSource` · `Hr_T_RejectionReason` · `Hr_T_EvaluationCriterion` | tenant | İşe alım tanımları: aday kaynağı (`Name`), ret sebebi (`Name`, `RejectedBy` = `Company`/`Candidate`), değerlendirme kriteri (`Name`, `Weight` — mülakat puanının ağırlığı). Hepsi `IsActive` + Toplam/Aktif/Pasif widget'ı, `SeedData` açık (`data/App.Hr.{CandidateSource,RejectionReason,EvaluationCriterion}.json`). Wizard. |
| **Recruitment › Staff Request** | `App.Hr.StaffRequest` | `Hr_T_StaffRequest` | tenant | Kadro talebi: `RequestNo` (`KT-YYYY-00001`, insert sonrası SQL), şube → departman → pozisyon cascade, `Headcount`, `EmploymentType`, `Reason` (`NewPosition`/`Replacement` + `ReplacedUserId`), ücret aralığı. **Grid Workflow** onayı: Start → Approval (`Onay Bekliyor`) → Inform → End `Onaylandı`/`Reddedildi`; durum `ApprovalStatus`, onaycı `ApprovalUser`. Onaycı düğümün `Approver` değeridir (seed'de platform admin e-postası — ListForm › Workflow sekmesinden değiştirilir); motor onaycıyı kayıttaki alandan okumaz. Wizard. |
| **Recruitment › Job Posting** | `App.Hr.JobPosting` (alt form `App.Hr.JobApplication`) | `Hr_T_JobPosting` | tenant | İlan: `PostingNo` (`ILN-…`), `StaffRequestId` (yalnızca `ApprovalStatus = 'Onaylandı'` talepler; seçilince şube/departman/pozisyon/adet/çalışma şekli `copy` ile dolar), `Status` (`Draft`/`Published`/`Closed`/`Cancelled`), yayın kanalları (`SourceIds`, `dxTagBox`), açıklama/nitelikler HTML. Wizard. |
| **Recruitment › Candidate** | `App.Hr.Candidate` (alt form `App.Hr.JobApplication`) | `Hr_T_Candidate` | tenant | Aday havuzu: kişisel bilgiler, eğitim/deneyim, `SkillIds` (`Hr_T_Skill`), fotoğraf, `CvDocument` (`dxImageUpload`, PDF/DOC kabul eder — görsel olmayan dosyada belge ikonu, tıklanınca blob olarak açılır), **KVKK**: `KvkkConsent` zorunlu (form + tabloda `CHECK (KvkkConsent = 1)`), `KvkkConsentDate`, `KvkkConsentMethod`, imzalı belge. E-posta kiracı içinde tekildir (filtreli unique index). `UserId` personel kaydıdır: kullanıcıyı BT elle açar, İK aday kaydını ona bağlar ("Personele Dönüşen" kartı bunu sayar). Satır butonu KVKK Açık Rıza Formu (`DynamicReport`). Wizard. |
| **Recruitment › Application** | `App.Hr.JobApplication` (alt formlar `App.Hr.Interview`, `App.Hr.JobOffer`) | `Hr_T_JobApplication` | tenant | Aday × ilan başvurusu (çift tekil). `Stage`: `Applied` → `Screening` → `Interview` → `Offer` → `Hired` / `Rejected`; **Todo (kanban) görünümü** aşama sütunlarıyla. Mülakat eklenince `Interview`, teklif eklenince `Offer`, teklif `Accepted` olunca `Hired`'a ilerler (after-command SQL, geri gitmez; insert sonrası komutlar yalnızca eklenen satıra `@Id` ile çalışır). `CandidateName`/`PostingTitle` kopyalanır (kanban başlığı). Ret sebebi yalnızca `Rejected` aşamasında düzenlenir. Alt form olduğu için widget yok. Wizard. |
| **Recruitment › Interview** | `App.Hr.Interview` (alt form `App.Hr.InterviewScore`) | `Hr_T_Interview` · `Hr_T_InterviewScore` | tenant | Mülakat planlama: tür, başlangıç/bitiş (**Scheduler** görünümü), mülakatçı, durum, öneri. Kayıt eklenince mülakatçıya `IseAlimMulakatAtandi` bildirimi SQL ile yazılır (tipin `Custom` kuralları kanalı belirler, metin `App.Hr.Interview.Notification.*`). Puan alt formu kriter başına 1–5; `OverallScore` = Σ(puan × ağırlık) / Σ ağırlık, başvurunun `AverageScore`'u mülakatların ortalaması. Wizard. |
| **Recruitment › Job Offer** | `App.Hr.JobOffer` | `Hr_T_JobOffer` | tenant | Teklif: `OfferNo` (`TKL-…`), başvuru seçilince pozisyon bilgileri ilandan `copy` ile dolar, brüt ücret + para birimi, yan haklar (`Hr_T_BenefitType` kodları), `Status` (`Draft`/`Sent`/`Accepted`/`Declined`/`Expired`, yanıt tarihi otomatik). İç onay **Grid Workflow** (Kadro Talebi ile aynı akış). Onaylı satırda **Teklif Mektubu** butonu (`DynamicReport`, `Raporlar` kategorisi). Wizard. |
| **Performance Management** | `App.Hr.Performance` dalı (yalnız İK): `PerformancePeriod`, `PerformanceReview`, `PerformanceCalibration`, `DevelopmentPlan`; tanım `App.Hr.PerformanceRating` (İK › Tanımlar). Çalışana ait `MyPerformanceReview`, `TeamPerformanceReview`, `My360Feedback` menüsüzdür; Intranet › Dashboard'daki custom widget'lardan (`MyPerformanceWidget`, `TeamPerformanceWidget`, `My360FeedbackWidget`) açılır; çalışanınkiler profilin **Performansım** sekmesinde de görünür | `Hr_T_PerformanceRating` · `Hr_T_PerformancePeriod` · `Hr_T_PerformancePeriodSkill` · `Hr_T_PerformanceReview` · `Hr_T_PerformanceGoal` · `Hr_T_PerformanceCompetency` · `Hr_T_PerformanceFeedback` · `Hr_T_PerformanceFeedbackScore` · `Hr_T_DevelopmentPlan` | tenant | Dönem → değerlendirme (hedef KPI/OKR + yetkinlik `Hr_T_Skill`/`Hr_T_SkillLevel` + isteğe bağlı 360) → kalibrasyon → gelişim planı. **Aynı tabloya persona ekranları**: İK (tümü), çalışan (`EmployeeId = '@USERID'`), yönetici (`ManagerId = '@USERID'`), 360 değerlendiricisi (`ReviewerId = '@USERID'`); kilitli alanlar İK ekranının yetkisine bağlıdır (sunucu düşürür), satır sahipliği ve aşama kuralı `Hr_S_PerformanceGuard` (before-command). Hesap ve durum geçişi `Hr_S_PerformanceReviewRecalc` / `Hr_S_PerformanceReviewAfterSave`; tamamlanan değerlendirme `Adm_T_UserSkill`'e yazar. Widget'lar veriyi ekranın kendi sorgusundan (`list-form-select/select`) okur. Çalışma şekli ve kararlar: `configs/seeds/docs/modules/App.Hr.md` › Performans Yönetimi. Wizard + Custom Component (pano kutusu). |
| **Leave Management** | `App.Hr.Leave` dalı (yalnız İK): `LeaveRequest` (Grid Workflow: Müdür Onayı `@ManagerUserNames` → İK Onayı; üst pozisyonu olmayan çalışanda müdür adımı `RequiresManagerApproval` karşılaştırmasıyla atlanır), `LeaveBalance` (alt formlar `LeaveBalanceAdjustment`, `LeaveBalanceYear`). Çalışana ait `MyLeaveRequest`, `MyLeaveBalance` ve müdüre ait `TeamLeaveRequest` menüsüzdür; Intranet › Dashboard'daki `MyLeaveWidget` / `TeamLeaveWidget`'tan açılır; çalışanınkiler profilin **İzinlerim** sekmesinde de görünür; kullanıcı detayında **İzinler** sekmesi | `Hr_T_LeaveRequest` · `Hr_T_LeaveBalanceAdjustment` · görünümler `Hr_V_LeaveBalanceYear` · `Hr_V_LeaveSummary` | tenant | Gün sayısı `Hr_F_LeaveWorkDays` (Ayarlar › İnsan Kaynakları › İzin çalışma günleri + `Hr_T_WorkCalendar`); bakiye İş Kanunu md.53 kademeleri (ayarlardan) + devir + düzeltme; müdür = departmanın en üst pozisyonunun sahibi. Doğrulama, müdür çözümü, rapor ↔ `Adm_T_UserSickLeave` eşlemesi ve bildirim `Hr_S_LeaveRequestAfterSave`; satır koruması `Hr_S_LeaveRequestGuard`; Sağlık Kartı tarafı `Hr_S_LeaveSickLeaveSync`. SQL'den ayar okuma `Hr_F_HrSetting` (kiracı → genel → varsayılan). Çalışma şekli: `configs/seeds/docs/modules/App.Hr.md` › İzin Yönetimi. Wizard + Custom Component + küçük UI/motor eki. |
| **Timesheet & Attendance** | `App.Hr.Attendance` dalı (yalnız İK): `AttendanceLog` (ham okutma; Excel import), `Timesheet` (çalışan × gün; düzenlenen gün `IsManual`), `TimesheetMonthly` (salt okunur aylık özet, alt form `Timesheet` `Id → PeriodKey`), `TimesheetPeriod` (ay yeniden hesap / kapanış). Çalışana ait `MyTimesheet` (+ alt form `MyTimesheetDay`) menüsüzdür; Intranet › Dashboard'daki `MyTimesheetWidget`'tan açılır; profilin **Puantajım** sekmesinde de görünür; kullanıcı detayında **Puantaj** sekmesi | `Hr_T_AttendanceLog` · `Hr_T_Timesheet` · `Hr_T_TimesheetPeriod` · görünümler `Hr_V_AttendanceShift` · `Hr_V_TimesheetMonthly` | tenant | Hesap `Hr_S_TimesheetCalculate` (gün tipi: rapor > ücretsiz izin > `Hr_T_WorkCalendar` tatili > hafta tatili (İzin çalışma günü ayarları) > ücretli izin > okutma > eğitim katılımı (`Training`) > varsayılan çalışma / devamsız; izinli günde `LeaveTypeId`, eğitim gününde `TrainingId`; mola `MAX(vardiya, okutulan)`; geç/erken vardiya toleransı aşılırsa tamamı; fazla mesai haftalık 45 saati aşan kısım + tatil çalışması). Kişi eşlemesi `AbpUsers.PdksCardNo` / `RegistrationNo`; kartı olan çalışan ilk PDKS okutmasından itibaren okutmayla, diğerleri elle (kayıtsız gün `IsAssumed`) takip edilir. Tetikler: hareket kaydı `Hr_S_AttendanceProcess`, PDKS Custom Endpoint `Hr_S_AttendanceImport` (`/hr/attendance/`), dönem `Hr_S_TimesheetPeriodAfterSave`, gece işi `Hr_S_TimesheetNightly`, izin/rapor prosedürleri, `Hr_S_TrainingSync`, `Hr_S_WorkCalendarAfterSave`. Modüller arası çakışma kuralları (raporlu gün devamsız değildir, rapora denk gelen izin günü bakiyeye döner, kapalı aya izin/rapor yazılmaz) `App.Hr.md` › Puantaj ve Devam Takibi §7.1'dedir. Ayarlar `App.HrSettings.Attendance.*`. Çalışma şekli: `configs/seeds/docs/modules/App.Hr.md` › Puantaj ve Devam Takibi. Wizard + Custom Component + Custom Endpoint + zamanlanmış iş + küçük UI eki. |
| **Org Chart** | `App.Hr.OrgChart` · `/admin/organization` | `Hr_T_Department` · `Hr_T_JobPosition` | tenant | Departman/ünvan verisinin organizasyon şeması görünümü (özel React sayfası `hr/OrgChart`, veri `api/app/org-chart`). Menü ve route aynı yetkiyi ister. |
| **Intranet › Announcement** | `App.Hr.Intranet.Announcement` (alt formlar Like/Comment) | `Hr_T_Announcement` · `Hr_T_AnnouncementLike` · `Hr_T_AnnouncementComment` | tenant | Duyuru + beğeni + yorum: **ana kayıt / alt etkileşim** kalıbının hazır örneği. |
| **Intranet › Survey** | `App.Hr.Intranet.Survey` (alt form Question → Option; Response → Answer) | `Hr_T_Survey` · `Hr_T_SurveyQuestion` · `Hr_T_SurveyQuestionOption` · `Hr_T_SurveyResponse` · `Hr_T_SurveyAnswer` | tenant | Anket motoru; soru–seçenek–yanıt zinciri **iki seviyeli alt form** ihtiyacının referansıdır. |
| **Intranet › Social Post** | `App.Hr.Intranet.SocialPost` | `Hr_T_SocialPost` · `Hr_T_SocialComment` · `Hr_T_SocialLike` (+ `SocialPollOption`, `SocialMedia`, `SocialLocation`) | tenant | Kurum içi akış; `IsLiked`, `IsOwnPost` gibi hesaplanmış kolonların view içinde üretilmesine örnek. Alt formlar: `App.Hr.Intranet.SocialMedia`, `SocialComment`, `SocialLike` (`Id` → `SocialPostId`); anket seçenekleri (`App.Hr.Intranet.SocialPollOption`) medyaya bağlı olduğu için `SocialMedia` ekranının alt formudur (`Id` → `SocialMediaId`). |
| **Intranet › Event Type / Category / Event** | `App.Hr.Intranet.Events.EventType` · `.EventCategory` · `.Event` | `Hr_T_EventType` · `Hr_T_EventCategory` · `Hr_T_Event` · `Hr_T_EventPhoto` · `Hr_T_EventLike` · `Hr_T_EventComment` | tenant | Etkinlik yönetimi; foto ve katılımcı sayacı olan kayıt kalıbı. `EventLike`/`EventComment` alt formdur, `EventPhoto` menüde yer almaz; yetkileri `App.Hr.Intranet.Events.Event` altındadır. `Hr_T_EventPhoto` tablosu `sql/object/Hr_T_EventPhoto.sql` ile oluşturulur. |
| **Intranet › Documents** | `App.Hr.Intranet.Document` · `/admin/intranet-documents` | Dosya yöneticisi (`intranet` / `intranet\|_passive` klasörleri) | tenant | Kurum içi doküman paylaşımı — aktif/pasif klasör, yükleme, taşıma, toplu silme. Doküman listesi isteği yeni tablo gerektirmez. |

**Şube bilgisi:** `Department.BranchId` ve `JobPosition.BranchId` (`Guid`, **zorunlu** — kolon `NOT NULL`, formda
zorunlu alan; değer `Sas_T_Branch.Id`) şubeyi taşır; ekranlar `IsBranch = false`'tur (satırlar kullanıcının şube atamasına göre süzülmez, şube
sütunu veridir). Host varsayılan şubesinin kimliği sabittir
(`PlatformConsts.Branches.BranchIdDefaultValue`; `PlatformIdentityDataSeeder` host şubesi için bu
kimliği kullanır, kiracı şubeleri yeni GUID alır);
seed edilen departman ve pozisyon satırları `BranchId` ile bu şubeye bağlanır. Yeni seed satırı
eklerken `BranchId` de yazılır.

### 12.5 ListForm olmayan (özel React) ekranlar

Bu ekranlar `Sas_H_Route` kayıtlarıyla yönetilir (seed:
`configs/seeds/data/App.Menus.Routes.json`). Yenisini eklemek **kod yazmak demektir** — karar
sırasının son adımıdır ve Core'dur (yalnızca "core sisteme ekle" komutuyla, `lowcode` §0.8). Rotalı bir sayfa ihtiyacının
çerçeve içi karşılığı `RoutePath` taşıyan bir custom component'tir.

Bir route kaydının alanları: `Id`, `Key`, `Path`, `ComponentType`, `ComponentPath` (`@/views/...`),
`RouteType`, `Authority` (virgülle ayrılmış yetki listesi) ve SEO alanları `SeoTitle`,
`SeoDescription`, `SeoKeywords`, `SeoOgImage`, `SeoCanonicalUrl`, `SeoNoIndex`,
`SeoIncludeInSitemap`, `SeoChangeFrequency`, `SeoPriority`, `SeoStructuredData` (Custom Component
kaydı aynı `Seo*` kümesini taşır).

| `routeType` | Anlam |
| --- | --- |
| `public` | Oturum gerekmez — genel siteye açık sayfalar |
| `authenticated` | Kimlik akışı sayfaları (giriş, kayıt, parola, doğrulama) |
| `protected` | Oturum zorunlu; `authority` doluysa ayrıca yetki kontrolü yapılır |

`authority: []` **yetki kontrolü yok** demektir; ekranın kendi yetkisi varsa kontrol
bileşenin/ListForm'un içindedir. Custom component route'ları da böyle üretilir — bu yüzden
görünürlük `checkPermission` ile bileşen içinde kurulur (`lowcode` §7.5).

| Route | Bileşen | Yetki |
| --- | --- | --- |
| `/admin/menuManager` | `views/menu/MenuManager` | `App.Menus.Manager` |
| `/admin/listform/wizard` | `listForm/wizard/Wizard` | `App.Listforms.Wizard` |
| `/admin/listform/wizardManager` | `listForm/wizard/WizardFileManager` | `App.Listforms.Wizard` |
| `/admin/listform/edit/:listFormCode` | `listForm/edit/FormEdit` | `[]` — yetki ListForm tarafında |
| `/admin/sqlQueryManager` | `developerKit/SqlQueryManager` | `App.SqlQueryManager` |
| `/admin/developerkit/components/design/:id` | `ComponentCodeLayout` (liste tarafı ListForm ekranıdır) | `App.DeveloperKit.CustomComponents` |
| `/admin/reports/:report/{view,design}/:id?/:listFormCode?` | `DevexpressReportViewer` · `DevexpressReportDesigner` | — |
| `/admin/settings` | `settings/Settings` | `App.Setting` |
| `/admin/files` | `admin/files/FileManager` | `App.Files` |
| `/admin/intranet-documents` | `intranet/documents/IntranetDocuments` | `App.Hr.Intranet.Document` |
| `/admin/ous` · `/admin/organization` | `organization-unit/OrganizationUnits` · `hr/OrgChart` | `Abp.Identity.OrganizationUnits` · `App.Hr.OrgChart` (menü ile aynı — §12.4) |
| `/admin/forum` | `forum/Forum` | `App.ForumManagement.Publish` |
| `/admin/videoroom/{dashboard,list,room/:id}` | `admin/videoroom/{Dashboard,RoomList,RoomDetail}` | `App.Videoroom{,.List,.Detail}` |
| `/admin/ai` | `ai/Assistant` | `App.Definitions.AiBot.Asistant` |
| `/admin/dashboard` · `/admin/activityLog` · `/admin/changeLog` · `/admin/profile/*` | `Dashboard` · `admin/activityLog/ActivityLog` · `version/ChangeLog` · `admin/profile/Profile` | `[]` |
| `/admin/users/detail/:userId` | `admin/user-management/Details` | `AbpIdentity.Users.Update` |

**Oturum gerektirmeyen sayfalar** — genel site. `/home` · `/about` · `/contact` route tablosunda
**yoktur**: `/admin/` ile başlamayan `RoutePath`'li Custom Component otomatik public rota olur
(aynı yolu paylaşan fiziksel rotayı gölgeler). Bir "tanıtım sayfası" isteğinde yeni React sayfası
yazma; tasarımcıda yeni bir Custom Component + `Pub` menü kaydı (`App.Public.Header` altı) üret
(`README.md` §10.4). Üst ve alt bilgi rotasız bileşenlerdir (`PublicHeader`, `PublicFooter`,
`RoutePath = NULL`); public bileşenlerin hepsi tasarımcı belgesidir (`sourceMode: visual`).

| Route | Bileşen | Veri |
| --- | --- | --- |
| `/home` · `/about` · `/contact` | Custom Component (`PublicHomePage` · `PublicAboutPage` · `PublicContactPage`) | `data/App.DeveloperKit.CustomComponents/{Id}.json` · SEO bileşen kaydında |
| (rotasız) | Custom Component (`PublicHeader` · `PublicFooter`) | Üst menü + alt bilgi hızlı bağlantıları: `Pub` menüsü `App.Public.Header` (uygulama konfigürasyonunun `publicMenus` alanı) |
| `/products` · `/checkout` · `/payment` · `/success` | `views/public/{Products,Checkout,Payment,Success}` | `Sas_H_Product` · `Sas_H_PaymentMethod` · `Sas_H_InstallmentOption` · `Sas_H_Order` |
| `/blog` · `/blog/:id` | `views/public/{Blog,BlogDetail}` | `Sas_H_BlogPost` · `Sas_H_BlogCategory` |
| `/demo` | `views/public/Demo` | `Sas_H_Demo` |
| `/access-denied` | `views/AccessDenied` | — |

Ziyaretçiye açık her yolun SEO alanları ayrı bir tabloda değil, yolu tanımlayan kaydın
üzerindedir: `Route` satırının ya da Custom Component'in `Seo*` kolonları; genel varsayılanlar
`App.SiteManagement.Seo.*` ayarlarındadır. `sitemap.xml` `Pub` menülerini, aktif custom component
rotalarını ve yayınlanmış blog yazılarını toplar (`SeoAppService`). Yeni bir public yol üreten iş bu
alanları da doldurur (`lowcode` §0.9).

**Kimlik akışı** (`routeType: authenticated`): `/login`, `/register`, `/forgot-password`,
`/reset-password`, `/confirm`, `/confirm/:userId/:token`, `/extend-login` →
`views/auth/*`. Bunlara dokunma; parola ve doğrulama akışları ABP tarafındadır.

### 12.6 Talep → hangi menü

§0'daki katman taraması bu tabloyla eşleşir; "kod yazmamız gerekir" demeden önce buraya bak.

| Talepte geçen | Menü / ekran | Ne yapılır |
| --- | --- | --- |
| "numara otomatik gelsin" | Administration › Definitions › Sequence | Kayıt aç, alan varsayılanına `CustomValueType: 5` |
| "her gece / saat başı çalışsın" | Saas › Background Workers | `WorkerType: 2` + `BeforeSp`; prosedür `sql/object/` altına |
| "bilgilendirme gitsin" | Administration › Bildirimler (+ MailQueue §11) | Tür + kural (8 kanal); tablolu/ekli e-posta ise MailQueue |
| "elden bildirim/duyuru gönderelim" | Administration › Bildirimler › Bildirimler (+ Şablonlar) | Ekleme formu = elle gönderim; hazır metin için şablon kaydı |
| "onaya düşsün" | `WorkflowJson` + `ListFormWorkflow` (örnek: Sales Orders) | Onay düğümleri; `Inform` düğümü e-posta gönderir |
| "çıktısı alınsın / fatura / sertifika basılsın" | Administration › Reports | Hazır `DynamicGrid` ya da `Raporlar` kategorisinde `DynamicReport` şablonu (`save_report_template`) |
| "dosya eklensin" | Saas › Developer Kit › Files | Dosya/görsel editörü; ayrı depolama kurma |
| "fotoğraf çekilsin / barkod okutulsun / konum alınsın" | Alan editörü (§9.8 tablosu) · tasarımcıda `BarcodeScanField` | `Capture`, `@SCAN_BARCODE`, `BarcodeScanDialog`, `geoTo`; yeni editör yazma |
| "barkod/QR basılsın" | Visual Designer › `BarcodeViewer` | `value`'yu `Form` kolonuna bağla |
| "başka veritabanından gelsin" | Saas › Data Source | Yeni DataSource + ekranın `DataSourceCode` alanı |
| "ayarlanabilir olsun" | Saas › Setting Definitions | Tanım aç, değeri `/admin/settings`'ten yönet |
| "İngilizcesi de olsun" | Saas › Languages | Dil anahtarı + `data/App.Languages.LanguageText.json` |
| "aramada çıksın" | Saas › Definitions › Global Search | `System`/`Group`/`Term`/`Weight`/`Url` kaydı |
| "sadece şu rol görsün" | Administration › Identity › Roles / Permissions | Yetki kodu + ekranın `PermissionJson`'ı |
| "herkes yalnızca kendi kayıtlarını görsün" / "şu rol şu bölgeyi görsün" | ListForm editörü › Kişiselleştirme | `ServerWhere` kaydı (herkes/rol/kullanıcı; §2.5) ya da `DefaultFilter` |
| "intranet ana sayfasına kutu eklensin" | Saas › Developer Kit › Intranet Widgets | `Custom` kaynaklı widget + custom component |
| "çalışan kendi bilgisini / izinini / puantajını görsün" | Profil (`/admin/profile/*`) + Intranet panosu | Menüsüz `App.Hr.My*` persona ekranı + widget (`lowcode` §0.12.1); profil sekmesi sabit listedir, yenisi kod değişikliğidir |
| "şube bazlı olsun" | Saas › Branches | `IsBranch = true` |
| "birim ağacına göre süzülsün" | Administration › Identity › Organization Units | `IsOrganizationUnit = true` |
| "mesai dışında girilemesin" / "sadece ofis IP'si" | Administration › Restrictions | Work Hour · IP Restriction kaydı |
| "kim değiştirmiş görelim" | Administration › Identity › Audit Logs | Hazır ekran; kayıt notu için `ShowNote` |
| "menüye eklensin" | Saas › Menus › Manager | Menü kaydı + yetki + route eşlemesi |
| "yapay zekâ ajanı sorgulasın / veri çeksin" | Saas › DeveloperKit › MCP Servers | Kayıt aç, `AllowedTools`/tenant kapsamını ayarla; yeni endpoint/kod yok |
| "yapay zekâ ajanı ekran/bileşen geliştirsin" | Saas › DeveloperKit › MCP Servers | Yalnızca host kullanıcısı: `App.DeveloperKit.McpServers.Invoke` + `.Write` + Wizard / Custom Components yetkilerini ver; geliştirme araçları `AllowedTools` ile açılıp kapatılır. Kiracı MCP'de veri okur ve yazar, geliştirme yapamaz |
| "ülke/il/ilçe, para birimi, birim, sektör" | Saas / Administration › Definitions | Var olan tabloya lookup bağla, yenisini üretme |
| "departman, pozisyon/ünvan, yetkinlik, organizasyon şeması" | İK › Definitions · İK › Org Chart | Var olan `Hr_*` tablosuna lookup bağla (departman lookup'ı şubeye göre süzülebilir — `BranchDepartmentValues`); yenisini üretme |
| "izin türü, masraf türü, yan hak türü, vardiya, resmi tatil / çalışma takvimi" | İK › Definitions · İK › Work Calendar · İK › Shift | Var olan `Hr_T_WorkCalendar` / `Hr_T_LeaveType` / `Hr_T_ExpenseType` / `Hr_T_BenefitType` / `Hr_T_Shift` tablosuna lookup bağla; yenisini üretme |
| "eğitim / katılımcı, araç / şoför / araç masrafı / araç çıkış-giriş, olay günlüğü, disiplin / tutanak / savunma / ihtar" | İK › Trainings · İK › Vehicles · İK › Event Log · İK › Disciplinary Case | Var olan `Hr_T_Training*` / `Hr_T_Vehicle*` / `Hr_T_Driver*` / `Hr_T_EventLog` / `Hr_T_Disciplinary*` ekranını genişlet ya da lookup bağla; paralel tablo üretme |
| "işe alım, kadro talebi, ilan, aday / CV, mülakat, teklif" | İK › Recruitment | Var olan `Hr_T_StaffRequest` / `Hr_T_JobPosting` / `Hr_T_Candidate` / `Hr_T_JobApplication` / `Hr_T_Interview` / `Hr_T_JobOffer` ekranını genişlet; personel kullanıcısını BT elle açar, aday kaydına `UserId` ile bağlanır |
| "performans değerlendirme, hedef / KPI / OKR, yetkinlik değerlendirmesi, 360, kalibrasyon, gelişim planı" | İK › Performance Management | Var olan `Hr_T_Performance*` / `Hr_T_DevelopmentPlan` ekranını genişlet; yeni persona ekranı aynı tabloya `DefaultFilter` + `Hr_S_PerformanceGuard` ile açılır (`configs/seeds/docs/modules/App.Hr.md` › Performans Yönetimi) |
| "izin talebi, izin onayı, izin bakiyesi, yıllık izin hakkı, rapor/istirahat izni" | İK › Leave Management | Var olan `Hr_T_LeaveRequest` ekranını genişlet; persona ekranı aynı tabloya `DefaultFilter` + `Hr_S_LeaveRequestGuard` ile açılır, bakiye `Hr_V_LeaveSummary`'den okunur (`configs/seeds/docs/modules/App.Hr.md` › İzin Yönetimi) |
| "puantaj, devam takibi, PDKS, giriş-çıkış, geç kalma, fazla mesai, devamsızlık" | İK › Timesheet & Attendance | Var olan `Hr_T_AttendanceLog` / `Hr_T_Timesheet` ekranlarını genişlet; hesap `Hr_S_TimesheetCalculate`'te tek yerdedir, kural değişikliği oraya yazılır (`configs/seeds/docs/modules/App.Hr.md` › Puantaj ve Devam Takibi) |
| "yapay zekâ cevaplasın" | Saas › Definitions › AiBot | Bot tanımı; `/admin/ai` bu tanımı kullanır |

### 12.7 Canlı referans uygulamalar

İstenen davranışın bu uygulamada çalışan örneği. Tanımlar
`api/src/Sozsoft.Platform.DbMigrator/Migrations/ListFormSeeder_{Saas,Administration,Hr}.cs`
içinde ilgili `#region` altındadır.

| İhtiyaç | Bak |
| --- | --- |
| Ağaç (TreeList) | `Menu`, `Permission`, `Department`, `JobPosition` |
| Kanban / Todo | `DevRequests` (`TodoOptionJson` + `SortOrder`, `Priority`, `Tags`) |
| Takvim (Scheduler) | `Agenda` (`SchedulerOptionJson` + `RecurrenceRule`) |
| Tek kayıtlık form ekranı | `Licence` (`ListFormType = Form` + alt kalem listesi) |
| Onay akışı | `Sales Orders` — `WorkflowJson` (`ApprovalUserFieldName`, `ApprovalStatusFieldName`, `ApprovalDateFieldName`, `ApprovalDescriptionFieldName`) + `ListFormWorkflow` düğümleri (Start → Approval → End/End) |
| Alt form (master-detail) | `Tenant → Branches`, `Sales Orders → Sales Order Item`, `Survey → Question → Option` |
| KPI widget | Saas, Administration ve İK'daki yönetim ekranlarının çoğu (Users, Tenants, Dynamic Services, Custom Components, Audit Logs, Bildirimler, Duyuru/Anket/Etkinlik, Forum…; basit tanım listeleri hariç) — `WidgetsJson`; tek sorgu `UNION ALL` ile birden çok kart döndürür (`Title`, `Value`, `Color`, `SubTitle`, `Icon`) |
| Toolbar'dan diyalog açma | `Tenant` (`TenantsConnectionString`), `Role` (`RolesPermission`), `User` (`UsersPermission`), `Audit Logs` (`AuditLogDetail`), `Notification Rule` (`CreateNotification`), `Branches` (`BranchSeed`), `Sales Orders` (`CreateTenantFromOrderDialog`), `Dynamic Services` (`DynamicServiceEditor` — hem toolbar hem satır) |
| Yazmayı servise devretme | `Tenant`, `Role`, `User` — `*ServiceAddress = "list-form-dynamic-api/{tenant\|role\|user}-{insert\|update}"`; `Notification` — `notification-insert` (çoklu değer `MultiValueStringJsonConverter`) |
| Ekle düğmesini diyaloğa bağlama | `Dynamic Services` — `EditingOptionJson.AddDialogName = "DynamicServiceEditor"` |
| Satır butonundan servis silme | `Dynamic Services` — `UiEvalService.ApiDeleteDynamicService` |
| Toplam satırı | `Sales Order Item`, `Licence Item` (`TotalSummaryJson`) |
| View üzerinden okuma | `Background Worker Jobs`, `Licence Item` (`SelectCommandType = View`) |
| Cascade lookup | `City` → `District` (ülke/il/ilçe zinciri); `Job Position` (şube → departman → üst görev) |
| Alan varsayılanı ve soft delete | `Tenant` (`FormFieldsDefaultValueJson`, `DeleteFieldsDefaultValueJson`) |

### 12.8 Uyarılar

- **Bu ekranların seeder'ı idempotenttir:** `ListFormCode` zaten varsa kayıt **güncellenmez**.
  Hazır bir ekranın davranışını değiştirmek gerekiyorsa seeder'ı düzenlemek yetmez; değişikliği
  `sql/execute/{Ad}.sql` altında var olan kaydı güncelleyen bir prosedürle taşı.
- **Host tablosuna kiracı verisi yazma.** `Sas_H_*` tabloları bütün kiracılar için ortaktır;
  kiracıya özel veri `*_T_*` tablosuna gider. Ekranın `IsTenant`/`IsBranch` bayrakları ile
  tablonun kapsam harfi tutarlı olmalıdır.
- **Yetki adı menüden gelir.** Ekranın `PermissionJson`'ındaki adlarla menünün
  `RequiredPermissionName` değeri aynı sözleşmeyi göstermelidir; farklıysa kullanıcı menüyü görür,
  ekranı göremez.
- **Platformun hazır tablolarına doğrudan yazan ekran üretme.** `AbpUsers`, `AbpRoles`,
  `AbpTenants` yazma işi `list-form-dynamic-api` uçlarındadır; ham SQL ile yazmak parola
  hash'ini, yetki önbelleğini ve kiracı kurulumunu atlar.

---

## 13. Bu dosyanın kapsamadıkları

| Konu | Nerede |
| --- | --- |
| Karar sırası, üretim protokolü, seed sözleşmesi | `lowcode.instructions.md` §0–§2 |
| Wizard seed dosyasının alanları | `lowcode.instructions.md` §4 |
| `EditorScript` tarifleri ve runtime API | `lowcode.instructions.md` §5 |
| `EditorOptions` sözlüğü ve preset'ler | `lowcode.instructions.md` §6 |
| Visual Designer doküman şeması ve event script'leri | `lowcode.instructions.md` §7 |
| SQL nesneleri, CRUD/Custom Endpoint, Dynamic Service | `lowcode.instructions.md` §8–§9 |
| Sequence, zamanlanmış iş, bildirim, rapor ekranları | `lowcode.instructions.md` §9.9–§9.14 |
| `api/` kod standardı | `dotnet.instructions.md` |

DevExtreme'in burada listelenmeyen bir seçeneğini kullanman gerekiyorsa, **nereye yazdığın
belirleyicidir**:

| Nereye | Bilinmeyen anahtara ne olur |
| --- | --- |
| Ekran seviyesindeki `*Json` kolonları (§2–§8) | **Düşer.** `GridOptionsDto` ham metni `[JsonIgnore]` ile gizler, istemciye yalnızca tipli DTO gider. DTO'ya alan eklemek Core'dur — yalnızca "core sisteme ekle" komutuyla, sonra bu dosya güncellenir |
| Alan seviyesindeki `ListFormField.EditorOptions` (§9.8) | **Geçer.** Ham metin olarak istemciye iner ve editöre olduğu gibi verilir; sözlükte olmayan anahtar Options Builder'ın "Sözlük dışı ayarlar" bölümünden de yazılabilir (`lowcode` §6.1) |
| `CustomJsSourcesJson` / `CustomStyleSourcesJson` (§5.5) | Geçer — ama son çaredir, denetlenmez |

Yani "DevExtreme'de var, platformda yok" durumunda önce §9.8'e (editör seçeneği mi?) bak; ekran
seviyesindeki bir seçenekse DTO'ya eklenmeden çalışmaz: önce envanterdeki karşılığını kur, yoksa
"Core gerektiren kısım" notuyla bildir (`lowcode` §0.8).